Γνώση είναι ό,τι ξεχωρίζουμε από τις εμπειρίες, τις αναμνήσεις, την αλληλεπίδραση μας με τον κόσμο τού αισθητού αλλά ενίοτε κι από τις ίδιες μας τις αμαρτίες κι ύστερα το μεταφέρουμε στο υποσυνείδητό μας δίνοντάς του υπόσταση αξιώματος αυταπόδεικτου. Η απόκτηση γνώσης είναι σίγουρα μια αδιάλειπτη διαδικασία που συμβαίνει καθ’ όλη τη διάρκεια τής ζωής τού ανθρώπου, η οποία είναι προφανές πως εξαρτάται άμεσα από δύο παράγοντες: Τα ερεθίσματα που προκαλούν το σημείο έναρξης τής γνωστικής διαδικασίας και την επανάληψη. Στη ζωή τού ανθρώπου αναμφίβολα σημαντικό ρόλο για την εξέλιξή του διαδραματίζει το σχολείο και εν γένει η εκπαιδευτική διαδικασία σε όλες τις βαθμίδες της.
Σ’ εκείνα τα παλιά και υπέροχα αναγνωστικά τού Δημοτικού, που η ζωή μέσα τους κυλούσε όμορφα, ο κόσμος φάνταζε ιδανικός και κάπως έτσι σμιλεύονταν οι ψυχές των μαθητών τής εποχής έστω κι αν οι γνώσεις ήταν μικρότερες σε πλήθος. Στις μέρες μας, τα ξεχασμένα εκείνα αναγνωστικά τού παρελθόντος έχουν δώσει τη θέση τους σε βιβλία που εύκολα θα μπορούσε κανείς να τα χαρακτηρίσει ‘εγχειρίδια χρήσης’! Εγχειρίδια χρήσης για τις απαιτήσεις τής βιομηχανικής και τεχνολογικής παραγωγής που, δυστυχώς, αφήνουν έξω από την εκπαιδευτική διαδικασία τον παράγοντα Σκέψη. Γιατί εκτός από τη Γνώση, το σχολείο πρέπει να οδηγεί το μαθητή και στη Σκέψη, όσο κι αν η(οι) πολιτική(οι) δεν το κατανοεί (ή το φοβάται ενδεχομένως) αυτό. Μοιραία, τον ίδιο δρόμο με τα βιβλία έχει ακολουθήσει ολόκληρο το σύστημα τής εκπαίδευσης στη χώρα μας που ίσως πια να μην προσφέρει αμιγώς παιδεία αλλά άγχος κι αιχμαλωσία στην ψυχή και την συνείδηση τού μαθητή.
Η πανδημία τού κορωναϊού είναι γεγονός ότι έχει αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο μέχρι εχθές αντιλαμβανόμασταν τα δεδομένα τής ζωής και της καθημερινότητάς μας. Εκείνο που δεν άλλαξε ίσως είναι μάλλον τον τρόπο με τον οποίο το Υπουργείο Παιδείας αντιλαμβάνεται την εκπαιδευτική διαδικασία! Μελετήσαμε με τη δέουσα προσοχή την πρόσφατη εγκύκλιο για την αξιολόγηση των μαθητών, η οποία μάλιστα βρίθει λεπτομερειών για τον τρόπο με τον οποίο οι καθηγητές θα αξιολογήσουν τους μαθητές μέσα σ’ αυτή την καινοφανή διαδικασία τής τηλεκπαίδευσης. Όμως, αυτό που δεν είδαμε πουθενά είναι την πολιτική ηγεσία του εν λόγω Υπουργείου να αναζητήσει και να δρομολογήσει ενέργειες και τρόπους ώστε να εκμεταλλευτεί η εκπαιδευτική κοινότητα τις τεράστιες δυνατότητες τής τεχνολογίας οι οποίες θα μπορούσαν να προσφέρουν νέα προοπτική στην εκπαιδευτική διαδικασία – διαδραστικό μάθημα, χρήση οπτικοακουστικού υλικού, δημιουργία μικρο-μαθημάτων που να εξηγούν επιμέρους σημεία τής ύλης και που εύκολα αφομοιώνονται, εξειδικευμένα μαθήματα προσαρμοσμένα σε ανάγκες τοπικές κλπ. Αντί αυτών, αντί της εξέλιξης, επιμένει στην αξιολόγηση! Η ίδια όμως η πολιτική ηγεσία έχει αναλογιστεί πως αξιολογείται για την πεισματική άρνησή της να προσαρμοστεί στην εποχή; Ίσως όχι γιατί το αποτέλεσμα αυτής της αξιολόγησης μάλλον θα είναι απογοητευτικό.
Οι μαθητές των σχολείων είναι παιδιά και τα παιδιά δεν πρέπει να γεράσουν σύντομα, όπως το σύστημα τής εκπαίδευσης επιθυμεί αφού έτσι είναι δομημένο. Η πανδημία και τα έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό της μας έχουν δώσει μια τεράστια και ανεπανάληπτη δυνατότητα για να αλλάξουμε την παθογένεια που έρχεται από το παρελθόν στον τομέα τής εκπαίδευσης. Δεν χρειάζονται κι άλλα διαγωνίσματα, δε χρειάζονται καν βαθμοί! Εκείνο που χρειάζεται είναι να προσπαθήσουμε να μετατρέψουμε το σχολείο και τη σχολική διαδικασία σε μια οντότητα που επιτέλους θα μπορεί να μιλήσει στην παιδική ψυχή των μαθητών. Που θα δώσει τα εφόδια στους φορείς τού μέλλοντος της χώρας μας για να μεταβολίζουν τη Γνώση σε Σκέψη. Διότι η αξία της Γνώσης δεν κρίνεται μοιρολατρικά από το βαθμό που προέκυψε από κάποιο διαγώνισμα αλλά από το αιτιατό της, την πρόκληση δηλαδή Σκέψης που οδηγεί σε νέες δημιουργίες. Υλικές και άυλες!
Υ.Γ. Παρακαλώ το Υπουργείο Παιδείας να βαθμολογήσει τις σκέψεις μου. Αν χρειαστεί, μπορώ να προσέλθω με τον κηδεμόνα μου για εξηγήσεις!