Ακολουθήστε με στο Facebook

13.01.2024

Το νόημα της Δημοκρατίας

Αρθρογραφία

Η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια χρηστική κοσμοθεωρία που ενεργεί εργαλειακά σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, αντίθετα, είναι ένας σημαντικός δημιουργός ανθρωποκεντρικών θεσμών και αξιών, έστω κι αν ενίοτε αυτές είναι φθαρτές στο διάβα του χρόνου. Είναι επίσης, ένας από τους σπουδαιότερους καταλύτες που μετουσιώνουν τον ατομικό ανθρώπινο βίο σε έλλογη κοινωνική συνύπαρξη καθιστώντας τη ζωή και την καθημερινότητα προνόμιο και όχι αιτιοκρατικό άχθος. Στην καρδιά τής Δημοκρατίας βρίσκεται η δυναμική της πλειοψηφίας, η οποία πάντοτε οφείλει να σέβεται τη μειοψηφία, τη διαφορετική και την αντίθετη γνώμη. Όχι λογιστικά αλλά ουσιαστικά. Όχι με ηθικολογίες που λανσάρονται ως θέσφατα αλλά με ενσυναίσθηση. Όχι με κοινοτοπίες και κενολογίες αλλά με εφαρμόσιμο ρεαλισμό. Καμία απολύτως, άλλωστε, ισοπεδωτική και εγωτική λογική που χαρακτηρίζει συλλήβδην ανθρώπους ως ξένα σώματα μέσα στον κοινωνικό ιστό λόγω των πεποιθήσεων ή των επιλογών τους, δεν μπορεί να βρίσκει πρακτική εφαρμογή εντός του δημοκρατικού γίγνεσθαι.

Η Δημοκρατία αν και δεν είναι αυτονόητη, οφείλει εξ ορισμού να σέβεται τα αυτονόητα. Να διασφαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια, την ελευθερία, την ισότητα, την αλληλεγγύη και τη δικαιοσύνη. Στην τρέχουσα ελληνική πραγματικότητα όμως, στην οποία εσχάτως η δημόσια συζήτηση έχει επικεντρωθεί στο επικείμενο σχέδιο νόμου για το γάμο ομόφυλων πολιτών, η πολιτική διαστρέφει σε σημείο παρακμιακό τη Δημοκρατία σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να πείσει, όχι τους πολίτες αλλά ένα συγκεκριμένο τμήμα του άκρου του εκλογικού σώματος, ότι τα αυτονόητα είναι… ανόητα! Ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα μπορούν να διασφαλίζονται à la carte και όχι καθολικά στο σύνολο των πολιτών. Ο σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και το δικαίωμα του γάμου των ανθρώπων εκείνων που επιθυμούν τον ενσυνείδητο βίο τους πολύτιμα να τον διαβούν με έναν ομόφυλο συνάνθρωπό τους, έχει αναχθεί σε ένα εγωιστικό και ταυτόχρονα εξόχως χρησιμοθηρικό πολιτικό εργαλείο. Προμηθεύοντας όμως, μέσα από την παραληρηματική οίησή τους κάποιοι πολιτικοί, την κοινωνική συνείδηση με αυθαίρετες αμοραλιστικές διαπιστώσεις, προμηθεύουν ταυτόχρονα και απροκάλυπτα την κοινωνία με επικίνδυνο υλικό απανθρωπιάς και ρατσισμού.

Η στάθμη της κατά κεφαλήν καλλιέργειας καθορίζει και το συλλογικό κοινωνικό επίπεδο πολιτισμού. Σημαντικότατη δε, είναι η κατά κεφαλήν καλλιέργεια του πολιτικού προσωπικού, η οποία εν πολλοίς ρυθμίζει την Ιστορία του τόπου. Η περιθωριοποίηση, η περιστολή ελευθεριών και η στέρηση αυτονόητων δικαιωμάτων έστω και σε έναν πολίτη της χώρας, πολύ δε περισσότερο σε ολόκληρες κοινωνικές ομάδες, δεν φανερώνει τίποτα άλλο παρά την παντελή έλλειψη ενσυναίσθησης των πολιτικών εκείνων που δε θέλουν ή δε διαθέτουν την ικανότητα αναγνώρισης της ετερότητας ως μιας αδιαπραγμάτευτης και υπαρκτής πραγματικότητας, την οποία ουδείς δικαιούται να τη θέσει σε κάποιο μειονεκτικό κοινωνικό παρασκήνιο. Η μοναδικότητα του καθενός άλλωστε πρέπει να είναι αυτονόητα κοινωνούμενη, ως ύπαρξη και ως προσωπικότητα, χωρίς εκπτώσεις και με τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις μέσα στην πολιτεία των ανθρώπων. Η Δημοκρατία δεν μπορεί να είναι ούτε επιφανειακή ούτε προσχηματική, ούτε να έχει διαφορετικό ειδικό βάρος για κάποιους και για άλλους όχι, ούτε να στερεί δικαιώματα από κανένα πολίτη, όποια κι αν είναι η ετερότητά του σε σχέση με τους υπόλοιπους πολίτες. Είναι σημαντικό οι δημοκρατικοί θεσμοί που ρυθμίζουν τους κανόνες της συνύπαρξης να λειτουργούν ανθρωποκεντρικά και κοινωνιοκεντρικά, απαλλαγμένοι από τον ατομικό ωφελισμό τού πολιτικού προσωπικού που τους διοικεί και το οποίο ενδογενώς φέρει το φόβο απέναντι στην απώλεια της εξουσίας λόγω του πολιτικού κόστους. Εκεί ακριβώς ίσως να βρίσκεται το νόημα αλλά και το μη-νόημα της Δημοκρατίας. Έστω κι αν ορισμένοι πολιτικοί δεν το κατανοούν αυτό ή απλώς δεν αντέχουν πολλή πραγματικότητα!

Από το άρθρο

Η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια χρηστική κοσμοθεωρία που ενεργεί εργαλειακά σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, αντίθετα, είναι ένας σημαντικός δημιουργός ανθρωποκεντρικών θεσμών και αξιών, έστω κι αν ενίοτε αυτές είναι φθαρτές στο διάβα του χρόνου. Είναι επίσης, ένας από τους σπουδαιότερους καταλύτες που μετουσιώνουν τον ατομικό ανθρώπινο βίο σε έλλογη κοινωνική συνύπαρξη καθιστώντας τη ζωή και την καθημερινότητα προνόμιο και όχι αιτιοκρατικό άχθος.

Διαβάστε κι αυτά

Αρθρογραφία
ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!
ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!

ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!

Υπάρχει μια παλιά ερώτηση στην πολιτική φιλοσοφία, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση ενδεχομένως να πρέπει να απαντηθεί με χειρουργική αντικειμενικότητα για να κατανοήσουμε πλήρως το εγχείρημα ΕΛ.Α.Σ. Πότε ένας άνθρωπος υπηρετεί την πόλη και πότε η πόλη υπηρετεί αυτόν; Αν κάποιος αποχωρεί από την πολιτική ήρεμος και γαλήνιος, τότε προφανώς έχει υπηρετήσει την πόλη, αν όμως επιστρέφει στην πολιτική ξανά και ξανά χωρίς σταματημό, τότε μάλλον έχει συμβεί το αντίθετο!

Αρθρογραφία
Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’
Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’

Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’

Ο πολιτισμός μας δεν ξεκίνησε ποτέ από στόχους αλλά από ερωτήματα. Τι είναι δίκαιο; Τι είναι καλό; Τι είναι κοινωνία; Τι είναι Δημοκρατία; Κανένα από τα ερωτήματα αυτά δεν τίθεται στο κείμενο της Ιδρυτικής Διακήρυξης. Η χώρα μας δεν υποφέρει από έλλειψη καλών προθέσεων, υποφέρει από έλλειψη ορθολογικής σκέψης με ανθρωποκεντρικό πολιτικό προσανατολισμό.

Αρθρογραφία
Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;
Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;

Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;

Η ΤΝ μπορεί να συνθέσει έναν στίχο που «μοιάζει» με ποίηση, αλλά από τον στίχο αυτό απουσιάζει το κίνητρο για τη δημιουργία του. Δεν υπάρχει μέσα του μια εμπειρία που ζητά να εκφραστεί, δεν υπάρχει αγωνία, δεν υπάρχει εκείνη η φλόγα που καίει τον άνθρωπο που ζητά λύτρωση μέσα από την έκφραση, που αγωνιωδώς αναζητά να επουλώσει την πληγή καλύπτοντάς την επιμελώς με τις μοναδικές εκείνες λέξεις που ταιριάζουν απόλυτα στην ψυχή του, όπως ταιριάζει το γάντι στο χέρι του.

Αρθρογραφία
Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο
Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο

Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο

Είναι πράγματι αξιοθαύμαστο πώς ένα μικρό παιδί, σε μια μικρή πόλη όπως η Λαμία, κατάφερε να ξεχωρίσει όχι επειδή το επιδίωξε, αλλά επειδή απλώς ήταν ο εαυτός του. Η τέχνη του μας καλεί να ξανασκεφτούμε τι σημαίνει ζωγραφική και, ίσως, τι σημαίνει να βλέπουμε τον κόσμο με καθαρό βλέμμα, χωρίς φόβο, χωρίς βιασύνη, με εκείνη τη γαλήνια επιμονή που έχουν μόνο οι δημιουργοί όπως ο Παύλος… Γιατί δεν φώτισε μόνο το σχολείο του, φώτισε ολόκληρη την κοινωνία μας!

Αρθρογραφία
Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες
Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες

Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες

Η Δημοκρατία δεν είναι ο χρόνος της κάλπης, είναι ο αργός κι επίπονος χρόνος ανάμεσα στις κάλπες. Η ενηλικίωση της Δημοκρατίας στη χώρα μας ενδεχομένως να αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα όταν ο πολίτης συνειδητοποιήσει ότι ο τόπος πρέπει να πάψει να ζει με τετραετή ημερομηνία λήξης και η πολιτική να πάψει να μετρά τον χρόνο με το άγχος των επόμενων εκλογών.

Αρθρογραφία
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια

Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια

Η πρόσβαση στην ενέργεια είναι δημοκρατικά εγκληματικό να εξαρτάται από την αγοραστική δύναμη, η ενέργεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πια ως ένα εμπόρευμα όπως τα υπόλοιπα εμπορεύματα σε ένα πολυκατάστημα αλλά ως όρος ελευθερίας, όπως ο ανεμπόδιστος λόγος, η ισότητα, η ισονομία, το κράτος δικαίου. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο αλλά ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, όπως το νερό κι ο αέρας τα οποία δεν μπορεί κανείς να τα αφήσει στο έλεος των αδίστακτων αγορών.