Ακολουθήστε με στο Facebook

18.10.2022

Ιδεολογικά υποκατάστατα

Αρθρογραφία

Όπου υπάρχει εξουσία, υπάρχει και πολιτική. Και όπου υπάρχει πολιτική, υπάρχει, θεωρητικά τουλάχιστον, και ιδεολογία. Εκεί ακριβώς εδράζονται  -ή έπρεπε να εδράζονται- και οι σημαντικές προγραμματικές διαφοροποιήσεις των πολιτικών και κομματικών σχηματισμών, οι οποίες όμως στην εποχή μας φαίνεται πως είναι επιφανειακές και επίπλαστες. Και τούτο γιατί οι αξίες, οι οποίες αποτελούν εν πολλοίς το αντικείμενο της πολιτικής, επειδή θεωρούνται αυτονόητες, βρίσκονται συνήθως εκτός του δημόσιου πολιτικού διαλόγου. Αυτό συμβαίνει για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος έχει να κάνει με το δυστυχές γεγονός ότι μια κρίσιμη μάζα πολιτικών έχει υιοθετήσει την πρακτική της κενολογικής πολιτικής σκέψης και ρητορικής, καθόσον ως πολιτικοί δεν έχουν λάβει την κατάλληλη -αλλά επίπονη στην κατάκτησή της- παιδεία για να εντρυφήσουν επαρκώς σε έννοιες όπως ελευθερία, ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, Δημοκρατία κλπ. Ο άλλος λόγος έχει να κάνει με την επιθυμητή, εκ μέρους των πολιτικών, ασάφεια, η οποία διασπειρόμενη στην κοινωνία, επιτρέπει τη διαφορετική στάθμιση των αξιών ανάλογα με την εκάστοτε πολιτική σκοπιμότητα που πρέπει να εξυπηρετηθεί. Αν λοιπόν στις μέρες μας δεν είναι ξεκάθαρο και ορισμένο με απόλυτους όρους το αξιακό σύστημα που πιστεύει, πρεσβεύει κι εξυπηρετεί ένας πολιτικός σχηματισμός, τότε είναι δυνατόν να σχηματοποιεί την πολιτική του στηριγμένο σε μια ιδεολογία; Ή μήπως πια πρόκειται απλώς για την εφαρμογή μιας, καθοδηγούμενης από επικοινωνιολογικές πρακτικές, πολιτικής τεχνικής, η οποία όμως στο τέλος της ημέρας θα εξασφαλίσει ψήφους και συνεπώς τον πολυπόθητο έλεγχο του κράτους από το κόμμα που την εφαρμόζει;

Η πραγμάτωση της εξουσίας είναι μια υπαρξιακή αναγκαιότητα για τον πολιτικό. Για να μετουσιωθεί με κάθε τρόπο αυτή η αναγκαιότητα σε πραγματικό γεγονός και να επιτευχθεί η κομματική επιβίωση, οι ηθικές αρχές και οι απόψεις που κάποτε αποτελούσαν ακλόνητες κοσμοθεωρίες, έχουν ξεθωριάσει με τα όριά τους πλέον να είναι δυσδιάκριτα. Με τη δυσερμήνευτη όμως πια διαφοροποίηση ανάμεσα σε Αριστερή και Δεξιά ιδεολογία, μιας και η πρακτική εφαρμογή τους στην Ελλάδα ελάχιστες διαφορές έχει επιφέρει στην καθημερινότητα των πολιτών, ο σύγχρονος Έλληνας έχει γίνει καχύποπτος. Την καχυποψία αυτή μάλιστα την καλλιέργησε και την επέτεινε η ίδια η ανεπάρκεια της ιδεολογικής πολιτικής συνέπειας, η οποία οδήγησε στον παραμερισμό των θεμελιωδών αρχών και την εκπαραθύρωσή τους από την πολιτική συνείδηση και τον ψυχισμό των ανθρώπων. Θεσμοποιήθηκε δηλαδή εδώ και χρόνια η αλλοτρίωση των ιδεολογιών από τους ίδιους ανθρώπους που έπρεπε με συνέπεια και σεβασμό να τις υπηρετούν, με αποτελέσματα εξόχως τραγικά για το πολιτικό σύστημα της χώρας, για τη Δημοκρατία και τελικά για τις ίδιες τις αρχές και τις αξίες που ταυτοποιούν τη χώρα μας ως μια ξεχωριστή οντότητα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Οι παραδοσιακές αξίες έχουν δώσει τη θέση τους σε ωφελιμιστικές επιλογές και ευκαιριακό οπορτουνισμό στην πολιτική αλλά και στους πολιτικούς. Η παραμορφωτική ερμηνεία των ιδεολογιών στις κεντρικές επιτροπές των κομμάτων, οι οποίες καθορίζουν εν πολλοίς τις εφαρμοζόμενες πολιτικές, παράγει επιχειρηματολογία που στοχεύει όχι στην εξυπηρέτηση πολιτών και αξιών αλλά στον κορεσμό της δίψας για εξουσία και έλεγχο του κράτους και των υποθέσεών του. Το ίδιο το κράτος όμως, ως ένας συλλογικά δρώντας ενεργός οργανισμός, είναι από μόνος του ικανός να αποφασίσει για την τύχη και την πορεία του στο χρόνο, αν βεβαίως απαγκιστρωθεί από τους κομματικούς μηχανισμούς που τον ποδηγετούν και αφεθεί ελεύθερος να δράσει ενεργοποιώντας τη λογική και τα επιστημονικώς καταρτισμένα στελέχη του. Η δικαιοδοσία των πολιτικών κομμάτων πρέπει να σταματά εκεί που αρχίζει η δικαιοδοσία τού κράτους των πολιτών. Τούτο όμως δεν συμβαίνει στη χώρα μας γι’ αυτό είναι ίσως χρήσιμο να δούμε τα πολιτικά πράγματα με πολύ μεγάλο σκεπτικισμό και να επανεξετάσουμε ενδεχομένως την ηθική τής άνευ όρων παράδοσης του κράτους στα κόμματα. Στα κόμματα που φαίνεται πως έχουν απωλέσει πια την ιδεολογική τους ταυτότητα. Τι είναι άλλωστε πολιτική μέσα στη Δημοκρατία αν όχι η άσκηση εξουσίας από το λαό στη βάση μιας ιδεολογίας, η οποία όμως να υπηρετείται καθολικά, με σεβασμό και χωρίς εκπτώσεις στη βάση μιας οπορτουνιστικής διεκδίκησής της. Άρα λοιπόν, το σημαντικό ερώτημα που προκύπτει από τη βιωματική αντίληψη της πραγματικότητας στην Ελλάδα είναι αν η πολιτική έχει πια καταπέσει στο επίπεδο της επικοινωνιακής σοφιστείας και της καλλιέργειας τεχνικών για την αλίευση ψήφων ή όχι. Η απάντηση πρέπει μάλλον να μας προβληματίσει γιατί φαίνεται πως δεν είναι αρνητική. Ως εκ τούτου, η απόσταση που πρέπει να καλύψουμε κάθιδροι για να γίνουμε ένα πραγματικό και αυθεντικά δημοκρατικό κράτος φαίνεται ότι είναι πολύ μεγάλη, όσο μεγάλο είναι και το ιδεολογικό κενό που υπάρχει στο πολιτικό status quo στη χώρα μας. Προσοχή όμως χρειάζεται γιατί τα μεγάλα κενά ποτέ δε γεμίζουν επαρκώς με υποκατάστατα και μεθοδευμένους συμβιβασμούς.

Από το άρθρο

Η πραγμάτωση της εξουσίας είναι μια υπαρξιακή αναγκαιότητα για τον πολιτικό. Για να μετουσιωθεί με κάθε τρόπο αυτή η αναγκαιότητα σε πραγματικό γεγονός και να επιτευχθεί η κομματική επιβίωση, οι ηθικές αρχές και οι απόψεις που κάποτε αποτελούσαν ακλόνητες κοσμοθεωρίες, έχουν ξεθωριάσει με τα όριά τους πλέον να είναι δυσδιάκριτα. Με τη δυσερμήνευτη όμως πια διαφοροποίηση ανάμεσα σε Αριστερή και Δεξιά ιδεολογία, μιας και η πρακτική εφαρμογή τους στην Ελλάδα ελάχιστες διαφορές έχει επιφέρει στην καθημερινότητα των πολιτών, ο σύγχρονος Έλληνας έχει γίνει καχύποπτος.

Διαβάστε κι αυτά

Αρθρογραφία
ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!
ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!

ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!

Υπάρχει μια παλιά ερώτηση στην πολιτική φιλοσοφία, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση ενδεχομένως να πρέπει να απαντηθεί με χειρουργική αντικειμενικότητα για να κατανοήσουμε πλήρως το εγχείρημα ΕΛ.Α.Σ. Πότε ένας άνθρωπος υπηρετεί την πόλη και πότε η πόλη υπηρετεί αυτόν; Αν κάποιος αποχωρεί από την πολιτική ήρεμος και γαλήνιος, τότε προφανώς έχει υπηρετήσει την πόλη, αν όμως επιστρέφει στην πολιτική ξανά και ξανά χωρίς σταματημό, τότε μάλλον έχει συμβεί το αντίθετο!

Αρθρογραφία
Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’
Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’

Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’

Ο πολιτισμός μας δεν ξεκίνησε ποτέ από στόχους αλλά από ερωτήματα. Τι είναι δίκαιο; Τι είναι καλό; Τι είναι κοινωνία; Τι είναι Δημοκρατία; Κανένα από τα ερωτήματα αυτά δεν τίθεται στο κείμενο της Ιδρυτικής Διακήρυξης. Η χώρα μας δεν υποφέρει από έλλειψη καλών προθέσεων, υποφέρει από έλλειψη ορθολογικής σκέψης με ανθρωποκεντρικό πολιτικό προσανατολισμό.

Αρθρογραφία
Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;
Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;

Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;

Η ΤΝ μπορεί να συνθέσει έναν στίχο που «μοιάζει» με ποίηση, αλλά από τον στίχο αυτό απουσιάζει το κίνητρο για τη δημιουργία του. Δεν υπάρχει μέσα του μια εμπειρία που ζητά να εκφραστεί, δεν υπάρχει αγωνία, δεν υπάρχει εκείνη η φλόγα που καίει τον άνθρωπο που ζητά λύτρωση μέσα από την έκφραση, που αγωνιωδώς αναζητά να επουλώσει την πληγή καλύπτοντάς την επιμελώς με τις μοναδικές εκείνες λέξεις που ταιριάζουν απόλυτα στην ψυχή του, όπως ταιριάζει το γάντι στο χέρι του.

Αρθρογραφία
Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο
Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο

Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο

Είναι πράγματι αξιοθαύμαστο πώς ένα μικρό παιδί, σε μια μικρή πόλη όπως η Λαμία, κατάφερε να ξεχωρίσει όχι επειδή το επιδίωξε, αλλά επειδή απλώς ήταν ο εαυτός του. Η τέχνη του μας καλεί να ξανασκεφτούμε τι σημαίνει ζωγραφική και, ίσως, τι σημαίνει να βλέπουμε τον κόσμο με καθαρό βλέμμα, χωρίς φόβο, χωρίς βιασύνη, με εκείνη τη γαλήνια επιμονή που έχουν μόνο οι δημιουργοί όπως ο Παύλος… Γιατί δεν φώτισε μόνο το σχολείο του, φώτισε ολόκληρη την κοινωνία μας!

Αρθρογραφία
Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες
Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες

Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες

Η Δημοκρατία δεν είναι ο χρόνος της κάλπης, είναι ο αργός κι επίπονος χρόνος ανάμεσα στις κάλπες. Η ενηλικίωση της Δημοκρατίας στη χώρα μας ενδεχομένως να αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα όταν ο πολίτης συνειδητοποιήσει ότι ο τόπος πρέπει να πάψει να ζει με τετραετή ημερομηνία λήξης και η πολιτική να πάψει να μετρά τον χρόνο με το άγχος των επόμενων εκλογών.

Αρθρογραφία
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια

Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια

Η πρόσβαση στην ενέργεια είναι δημοκρατικά εγκληματικό να εξαρτάται από την αγοραστική δύναμη, η ενέργεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πια ως ένα εμπόρευμα όπως τα υπόλοιπα εμπορεύματα σε ένα πολυκατάστημα αλλά ως όρος ελευθερίας, όπως ο ανεμπόδιστος λόγος, η ισότητα, η ισονομία, το κράτος δικαίου. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο αλλά ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, όπως το νερό κι ο αέρας τα οποία δεν μπορεί κανείς να τα αφήσει στο έλεος των αδίστακτων αγορών.