Τι ζητούν οι νέοι της Ευρώπης;
Η Ευρώπη δονείται τις τελευταίες μέρες από τις μαζικές κινητοποιήσεις της νεολαίας, οι οποίες ξεκινώντας από τη Γαλλία[1], πέρασαν σε άλλες χώρες στέλνοντας ένα ηχηρό και ξεκάθαρο μήνυμα. Αυτό που συμβαίνει στους δρόμους του Παρισιού και των άλλων πόλεων της Γηραιάς Ηπείρου δεν χωρά επιφανειακή ερμηνεία, δεν είναι απλώς ένα ξέσπασμα των νέων ανθρώπων εξαιτίας της ελλειμματικής παιδείας που τους προσφέρεται. Είναι η υπαρξιακή ασφυξία μιας γενιάς που αντιλαμβάνεται ότι της έκλεψαν το μέλλον από τα χέρια. Η Ευρώπη υποσχέθηκε ευημερία κι ευδοκίμηση των ονείρων των πολιτών της αλλά, αντί αυτών, τους παρέδωσε έναν κόσμο εξαρτημένο από τις επιταγές της ψυχρής λογιστικής, στον οποίο οι ανθρώπινες ανάγκες αποτιμώνται αποκλειστικά ως ψυχροί στατιστικοί δείκτες και η κοινωνική ευημερία θυσιάζεται στον βωμό της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Έστησε, χωρίς ποτέ να το ομολογήσει, έναν μηχανισμό απαξίωσης και φτωχοποίησης των πολιτών της σε όλα τα επίπεδα, ο οποίος δεν αρμόζει ούτε στην ιδιοσυγκρασία ούτε στην ιστορία της.
Η Παιδεία, η ένδεια της οποίας αποτέλεσε την αφορμή των κινητοποιήσεων, φανερώνει αποτελεί το πιο αδιάψευστο τεκμήριο του πολιτισμικού μας εκτροχιασμού τις τελευταίες δεκαετίες. Κάποτε ήταν το πεδίο της έμπνευσης και το εργαλείο της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας, σήμερα έχει γίνει ψυχρή κατάρτιση και μεταβίβαση εξειδικευμένης γνώσης που δεν εμπνέει ούτε τους μαθητές ούτε τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι ασφυκτιούν μέσα στα αναλυτικά διδακτικά προγράμματα που τους έχουν επιβληθεί. Δεν προκαλεί έκπληξη λοιπόν που η νέα γενιά αισθάνεται σαν να είναι εξάρτημα μιας οικονομικής μηχανής το οποίο θα χρησιμοποιηθεί όσο αντέχει και θα αντικατασταθεί χωρίς δεύτερη σκέψη όταν παλιώσει. Ο μαθητής στο θρανίο καταλαβαίνει ότι τον προετοιμάζουν για μια προκαθορισμένη θέση κι όχι για μια αληθινή ζωή. Απέναντί του δεν αντικρύζει μια πολιτεία – σύμμαχο με ανθρωποκεντρικό όραμα, αντίθετα, βρίσκει έναν απρόσωπο μηχανισμό διαχείρισης. Η Ε.Ε. φαίνεται πως έχει χάσει τον ιδρυτικό προσανατολισμό της κι εξαντλείται στην άσκηση λογιστικής πολιτικής υποθηκεύοντας τα όνειρα των πολιτών της στις μελλοντικές αποδόσεις των οικονομικών της μεγεθών. Η εκπαίδευση είναι μεν εθνική αρμοδιότητα, όμως τα περιθώρια των εθνικών προϋπολογισμών στενεύουν από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες κι έτσι η ευθύνη για την ποιότητά της μοιράζεται ανάμεσα στις κυβερνήσεις των κρατών – μελών και στις Βρυξέλλες. Είναι εύλογο λοιπόν ο νέος της Ευρώπης να μην αντιδρά μόνο στα υποχρηματοδοτούμενα σχολεία, στην ακρίβεια ή στην εργασιακή ανασφάλεια. Αντιδρά στην ύβρη του να τον μεταχειρίζονται ως μονάδα υποθήκευσης του μέλλοντός του, ως μονάδα εκμετάλλευσης της εργασίας του, ως μονάδα κατανάλωσης, ως μονάδα στατιστικής μέτρησης, ως έναν ακόμη ουδέτερο αριθμό σε ισολογισμούς και δημογραφικούς πίνακες από τους οποίους έχει εξοβελιστεί οριστικά η διάσταση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Οι νέοι στους δρόμους αρνούνται αυτούς τους ρόλους όσο κι αν αυτό δεν αρέσει στους αποφασίζοντες των Βρυξελλών.
Οι κινητοποιήσεις αυτές φανερώνουν κάτι εξίσου ουσιώδες με τα προβλήματα της Παιδείας, αποκαλύπτουν το ψέμα της σημερινής πολιτικής αυταρέσκειας που χαρακτηρίζει τόσο την Ε.Ε. ως σύνολο όσο και τις κυβερνήσεις των κρατών – μελών της. Απογυμνώνουν την ψευδαίσθηση ενός καλοκουρδισμένου τεχνοκρατικού παραδείσου, στον οποίο οι δείκτες ευημερούν την ίδια στιγμή ακριβώς που οι νέοι άνθρωποι ασφυκτιούν. Απέναντι στην παγερή, γραφειοκρατική βεβαιότητα των Βρυξελλών και τις αμήχανες κορώνες των εθνικών κυβερνήσεων, οι νέοι στους δρόμους αντιτάσσουν το αυτονόητο. Φωνάζουν ξεκάθαρα ότι καμία κοινωνία δεν μπορεί να μακροημερεύσει όταν μετατρέπει το μέλλον της σε υποθήκη και τα όνειρα των παιδιών της σε δημοσιονομικό μέγεθος. Κι όσο οι ταγοί της Γηραιάς Ηπείρου επιμένουν να απαντούν στην υπαρκτική απελπισία και την εξαθλίωση της αξιοπρέπειας με επικοινωνιακά τεχνάσματα, επιδόματα αποσιώπησης και καταστολή, τόσο το χάσμα θα βαθαίνει. Είναι προφανές ότι η Ευρώπη δεν κινδυνεύει από την οργή εκείνων που διαδηλώνουν αλλά από τον πολιτικό κυνισμό εκείνων που τους κυβερνούν, από μια ηγεσία και μια πολιτική που έμαθε να κοστολογεί τα πάντα με όρους τραπεζικής οικονομικής και να μην δίνει αξία στις πραγματικές ανθρώπινες ανάγκες. Η αληθινή, καθημερινή ζωή των πολιτών της Ευρώπης δεν είναι λογιστική διαχείριση των ανθρώπινων πόρων, είναι διασφάλιση ενός βίου με νόημα, με ελευθερία επιλογών και ουσιαστική προοπτική για το αύριο. Αν τούτο δεν αλλάξει και συνεχίσει η Ε.Ε. στον ίδιο δρόμο που βαδίζει σήμερα, τότε τα διευθυντικά γραφεία των Βρυξελλών είναι πιθανόν να διαχειρίζονται στο μέλλον τα συντρίμμια ενός κόσμου, τον οποίο οι ίδιοι οδήγησαν στην αποστέωση.
[1] 2026 French student protests – Wikipedia[1] 2026 French student protests – Wikipedia
_
Σημείωση: Η εικόνα του άρθρου είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
