Ακολουθήστε με στο Facebook

2.03.2024

Αντρίκειος ή αντρίκιος;

Γλώσσα

Αντρίκειος ή αντρίκιος;

Ποιο είναι το σωστό;

Μη βροντοχτυπάς τις χάντρες, η δουλειά κάνει τους άντρες, λέει το λαϊκό άσμα κι εν πολλοίς έχει δίκιο. Διότι, ο αντρίκειος τρόπος ζωής θέλει και φέρσιμο και συμπεριφορά και στάση ζωής αντρική! Από την άλλη, ο αντρίκιος και λάθος είναι και μάλλον μόνο για να βροντοχτυπά τις χάντρες θα κάνει. Η ορθή γραφή λοιπόν είναι αντρίκειος. Και για να μην ξεχνιόμαστε, κύριο χαρακτηριστικό της αντρίκειας συμπεριφοράς είναι ο απόλυτος σεβασμός στη γυναίκα. Τελεία και παύλα!

Για να μιλάμε σωστά τη γλώσσα μας!

Γλώσσα
Φλιτζάνι ή φλυτζάνι;

Φλιτζάνι ή φλυτζάνι;

Φλιτζάνι ή φλυτζάνι; Ποιο είναι το σωστό; Ένα φλιτζάνι καφές είναι ό,τι πρέπει για να ξεκινήσει όμορφα η μέρα! Η λέξη φλιτζάνι είναι δάνειο από την τουρκική λέξη 'filcan', η οποία με τη σειρά της έχει περσική προέλευση. Ως εκ τούτου προτιμάται η απλούστερη...

Γλώσσα
Ορκωμοσία ή ορκομωσία;

Ορκωμοσία ή ορκομωσία;

Ορκωμοσία ή ορκομωσία; Ποιο είναι το σωστό; Παίρνω όρκο ότι ξέρω τη σωστή γραφή της λέξης ορκωμοσία και δεν πρόκειται ποτέ να τη γράψω με το λανθασμένο τύπο 'ορκομωσία'. Κι αυτό γιατί ο κανόνας της αρχαίας ελληνικής λέει ότι όταν έχουμε σύνθετες λέξεις με την...

Γλώσσα
Κολόνια ή κολώνια;

Κολόνια ή κολώνια;

Κολόνια ή κολώνια; Ποιο είναι το σωστό; Μια κολόνια με διακριτικό άρωμα είναι πάντοτε χρήσιμο να υπάρχει στο σπίτι. Η πρώτη κολόνια δημιουργήθηκε στην πόλη της Γερμανίας Κöln, και οι Γάλλοι, οι οποίοι ανέκαθεν είχαν αδυναμία στα αρώματα, την υιοθέτησαν ως 'eau...

Γλώσσα
Δίλημμα ή δίλλημα;

Δίλημμα ή δίλλημα;

Δίλημμα ή δίλλημα; Ποιο είναι το σωστό; Το να μην μπορεί κανείς να αποφασίσει και να βρίσκεται σε δίλημμα είναι σοβαρή υπόθεση! Η λέξη δίλημμα είναι σύνθετη και προέρχεται από το δι- (<δις) και το λήμμα (από το λαμβάνω). Ως εκ τούτου, από εδώ κι εμπρός...

Γλώσσα
Περιθάλπω ή περιθάλπτω;

Περιθάλπω ή περιθάλπτω;

Περιθάλπω ή περιθάλπτω; Ποιο είναι το σωστό; Το ρήμα περιθάλπω είναι σύνθετο από τα περί- και θάλπω (παρηγορώ, θερμαίνω, ζεσταίνω, περιποιούμαι κλπ. > θαλπωρή, θάλπος κ. ά.). Η μορφή 'περιθάλπτω', η οποία δυστυχώς απαντάται συχνά τόσο στο γραπτό όσο και στον...

Γλώσσα
Θα εισάγω ή θα εισαγάγω;

Θα εισάγω ή θα εισαγάγω;

Θα εισάγω ή θα εισαγάγω; Ποιο είναι το σωστό; Το ρήμα άγω έχει θέμα ενεστώτα το 'αγ-' ενώ αορίστου το 'αγαγ-". Συνεπώς, οι χρόνοι του ρήματος θα είναι: Ενεστώτας: Εισάγω / Παρατατικός: Εισήγα / Μέλλοντας διαρκείας: Θα εισάγω (συνέχεια στο μέλλον) &...

Γλώσσα
Του άρρωστου ή του αρρώστου;

Του άρρωστου ή του αρρώστου;

Του άρρωστου ή του αρρώστου; Ποιο είναι το σωστό; Ο γενικός κανόνας θέλει ο τόνος στην κλίση των επιθέτων να διατηρείται στην ίδια συλλαβή. Στο επίθετο άρρωστος, η γενική του ενικού είναι του άρρωστου (ανθρώπου) και των άρρωστων (ανθρώπων) όπως και στην...

Γλώσσα
Σιντριβάνι ή συντριβάνι;

Σιντριβάνι ή συντριβάνι;

Σιντριβάνι ή συντριβάνι; Ποιο είναι το σωστό; Ως δάνειο από την τουρκική λέξη 'sadirvan', η λέξη σιντριβάνι πρέπει να γραφτεί με τον απλούστερο τρόπο αν και απαντάται ευρέως ως 'συντριβάνι'.  Η ορθή γραφή λοιπόν είναι σιντριβάνι. Θα μπορούσαμε ενδεχομένως αντί...

Γλώσσα
Πώς κλίνεται ο… Επικεφαλής;

Πώς κλίνεται ο… Επικεφαλής;

Επικεφαλής Πώς κλίνεται; Δανεισμένο από τον γαλλικό τύπο en tête (στο μυαλό, στο κεφάλι), υιοθετήσαμε τον τύπο 'επί κεφαλής', ο οποίος συχνά απαντάται και χρησιμοποιείται ως 'επικεφαλής' (μία λέξη). Η εν λόγω λέξη λοιπόν είναι επίρρημα, αν και χρησιμοποιείται και...

Γλώσσα
Επί το έργον ή επί τω έργω;

Επί το έργον ή επί τω έργω;

Επί το έργον ή επί τω έργω; Ποιο είναι το σωστό; Ευτυχώς, στη χώρα μας οι κυβερνώντες είναι διαρκώς επί το έργο(ν) τους αφού γνωρίζουν πως η δοτική δεν έχει καμία θέση στην εν λόγω φράση (αλλά και στην εργασία τους!) αφού συντάσσεται με αιτιατική. Γι' αυτό λοιπόν...

Γλώσσα
Απεκδύομαι την ευθύνη ή απεκδύομαι της ευθύνης μου;

Απεκδύομαι την ευθύνη ή απεκδύομαι της ευθύνης μου;

Απεκδύομαι την ευθύνη ή απεκδύομαι της ευθύνης μου; Ποιο είναι το σωστό; Δεν απεκδύομαι τις ευθύνες μου αν είμαι πολιτικός με συνέπεια! Το ρήμα απεκδύομαι (από το απ + εκδύομαι > αρχ. εκδύω) συντάσσεται με αιτιατική και όχι με γενική. Η ορθή γραφή λοιπόν είναι...

Γλώσσα
Άγνωστοι αι βουλαί ή άγνωσται αι βουλαί;

Άγνωστοι αι βουλαί ή άγνωσται αι βουλαί;

Άγνωστοι αι βουλαί ή άγνωσται αι βουλαί; Ποιο είναι το σωστό; Άγνωστοι αι βουλαί του Κυρίου καθόσον το επίθετο 'άγνωστος' ως τριγενές και δικατάληκτο (ο, η άγνωστος, το άγνωστον - όπως τα ο, η ένδοξος, το ένδοξον - ο, η άφθονος, το άφθονον κλπ.), δεν μπορεί να...

Γλώσσα
Μπίρα ή μπύρα;

Μπίρα ή μπύρα;

Μπίρα ή μπύρα; Ποιο είναι το σωστό; Το καλοκαίρι η μπίρα μας δροσίζει, ειδικά όταν είναι παγωμένη! Η λέξη μπίρα είναι δανεισμένη από τη ιταλική λέξη 'birra' (κατ' άλλους από τη γερμανική 'bier'), ως εκ τούτου πρέπει να γραφτεί με τον απλούστερο τρόπο,...

Γλώσσα
Κλοτσιά ή κλωτσιά;

Κλοτσιά ή κλωτσιά;

Κλοτσιά ή κλωτσιά; Ποιο είναι το σωστό; Τον πήρε με τις κλοτσιές με τον καβγά που είχαν! Η λέξη κλοτσιά προερχόμενη εκ της λέξεως 'κλότσος' ('του κλότσου και του μπάτσου' - 'κόκκινη κλωστή δεμένη, στην ανέμη τυλιγμένη, δώσ΄ της κλότσο να γυρίσει'), η οποία με τη...

Γλώσσα
Καβγάς ή καυγάς;

Καβγάς ή καυγάς;

Καβγάς ή καυγάς; Ποιο είναι το σωστό; Μπορεί να διαφωνούμε αλλά δε χρειάζονται καβγάδες! Ο καβγάς προέρχεται από την τουρκική λέξη kavga, ως εκ τούτου η μεταφορά του στην ελληνική γλώσσα γίνεται με τον απλούστερο τρόπο, με -αβ- και όχι με -αυ- που γράφονται οι...

Γλώσσα
Ελλιπής ή ελλειπής;

Ελλιπής ή ελλειπής;

Ελλιπής ή ελλειπής; Ποιο είναι το σωστό; Η ελλιπής μόρφωση οδηγεί σε λάθη! Το επίθετο 'ελλιπής' προέρχεται μεν από το αρχαίο ρήμα 'λείπω' αλλά από τον αόριστο β' 'έλιπον'. Ως εκ τούτου, η ορθή γραφή είναι ελλιπής και όχι 'ελλειπής'. Γι' αυτό άλλωστε έχουμε τον...

Γλώσσα
Δικλίδα ή δικλείδα;

Δικλίδα ή δικλείδα;

Δικλίδα ή δικλείδα; Ποιο είναι το σωστό; Η δικλίδα είναι η βαλβίδα εκτόνωσης που αφήνει ένα αέριο ή ένα υγρό να βγει έξω χωρίς να του επιτρέπει να εισέλθει ξανά στον χώρο από τον οποίο βγήκε. Προέρχεται από το αρχαίο δικλίς (δι + κλις: διπλή θυρίδα) και όχι...

Γλώσσα
Γλείφω ή γλύφω τα δάχτυλά μου;

Γλείφω ή γλύφω τα δάχτυλά μου;

Γλείφω ή γλύφω τα δάχτυλά μου; Ποιο είναι το σωστό; Γλείφω τα δάχτυλά μου όταν το φαγητό είναι νόστιμο, δεν τα γλύφω! Προερχόμενο από το ρήμα της αρχαίας ελληνικής 'λείφω', σημαίνει πως εφαρμόζω τη γλώσσα μου πάνω σε κάτι και καμία σχέση δεν έχει με το ομόηχο...

Γλώσσα
Γειρτός ή γυρτός;

Γειρτός ή γυρτός;

Γειρτός ή γυρτός; Ποιο είναι το σωστό; Το επίθετο γειρτός προέρχεται από το ρήμα γέρνω, το οποίο στον αόριστο είναι έγειρα. Αν και απαντάται συχνά και με τη λανθασμένη του μορφή 'γυρτός', πιθανόν από το γυρίζω ή το γυρνάω, η ορθή γραφή του επιθέτου είναι γειρτός....

Γλώσσα
Ακατονόμαστος ή ακατανόμαστος;

Ακατονόμαστος ή ακατανόμαστος;

Ακατονόμαστος ή ακατανόμαστος; Ποιο είναι το σωστό; Ακατονόμαστες οι πράξεις του συλληφθέντος, έγραψε η εφημερίδα. Ακατονόμαστος και ο ίδιος αφού ακόμα και η αναφορά στο όνομά του θα του προσδώσει αξία ανθρώπου! Το επίθετο ακατονόμαστος προέρχεται από τα...

Αρθρογραφία

Αρθρογραφία
ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!
ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!

ΠαρΕΛ.Α.Σ.η ιδεών σε ανακυκλωμένη συσκευασία!

Υπάρχει μια παλιά ερώτηση στην πολιτική φιλοσοφία, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση ενδεχομένως να πρέπει να απαντηθεί με χειρουργική αντικειμενικότητα για να κατανοήσουμε πλήρως το εγχείρημα ΕΛ.Α.Σ. Πότε ένας άνθρωπος υπηρετεί την πόλη και πότε η πόλη υπηρετεί αυτόν; Αν κάποιος αποχωρεί από την πολιτική ήρεμος και γαλήνιος, τότε προφανώς έχει υπηρετήσει την πόλη, αν όμως επιστρέφει στην πολιτική ξανά και ξανά χωρίς σταματημό, τότε μάλλον έχει συμβεί το αντίθετο!

Αρθρογραφία
Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’
Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’

Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’

Ο πολιτισμός μας δεν ξεκίνησε ποτέ από στόχους αλλά από ερωτήματα. Τι είναι δίκαιο; Τι είναι καλό; Τι είναι κοινωνία; Τι είναι Δημοκρατία; Κανένα από τα ερωτήματα αυτά δεν τίθεται στο κείμενο της Ιδρυτικής Διακήρυξης. Η χώρα μας δεν υποφέρει από έλλειψη καλών προθέσεων, υποφέρει από έλλειψη ορθολογικής σκέψης με ανθρωποκεντρικό πολιτικό προσανατολισμό.

Αρθρογραφία
Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;
Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;

Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ποίηση;

Η ΤΝ μπορεί να συνθέσει έναν στίχο που «μοιάζει» με ποίηση, αλλά από τον στίχο αυτό απουσιάζει το κίνητρο για τη δημιουργία του. Δεν υπάρχει μέσα του μια εμπειρία που ζητά να εκφραστεί, δεν υπάρχει αγωνία, δεν υπάρχει εκείνη η φλόγα που καίει τον άνθρωπο που ζητά λύτρωση μέσα από την έκφραση, που αγωνιωδώς αναζητά να επουλώσει την πληγή καλύπτοντάς την επιμελώς με τις μοναδικές εκείνες λέξεις που ταιριάζουν απόλυτα στην ψυχή του, όπως ταιριάζει το γάντι στο χέρι του.

Αρθρογραφία
Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο
Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο

Όταν ένα παιδί φωτίζει ένα σχολείο

Είναι πράγματι αξιοθαύμαστο πώς ένα μικρό παιδί, σε μια μικρή πόλη όπως η Λαμία, κατάφερε να ξεχωρίσει όχι επειδή το επιδίωξε, αλλά επειδή απλώς ήταν ο εαυτός του. Η τέχνη του μας καλεί να ξανασκεφτούμε τι σημαίνει ζωγραφική και, ίσως, τι σημαίνει να βλέπουμε τον κόσμο με καθαρό βλέμμα, χωρίς φόβο, χωρίς βιασύνη, με εκείνη τη γαλήνια επιμονή που έχουν μόνο οι δημιουργοί όπως ο Παύλος… Γιατί δεν φώτισε μόνο το σχολείο του, φώτισε ολόκληρη την κοινωνία μας!

Αρθρογραφία
Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες
Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες

Η Δημοκρατία ανάμεσα στις κάλπες

Η Δημοκρατία δεν είναι ο χρόνος της κάλπης, είναι ο αργός κι επίπονος χρόνος ανάμεσα στις κάλπες. Η ενηλικίωση της Δημοκρατίας στη χώρα μας ενδεχομένως να αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα όταν ο πολίτης συνειδητοποιήσει ότι ο τόπος πρέπει να πάψει να ζει με τετραετή ημερομηνία λήξης και η πολιτική να πάψει να μετρά τον χρόνο με το άγχος των επόμενων εκλογών.

Αρθρογραφία
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια

Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή φτώχεια

Η πρόσβαση στην ενέργεια είναι δημοκρατικά εγκληματικό να εξαρτάται από την αγοραστική δύναμη, η ενέργεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πια ως ένα εμπόρευμα όπως τα υπόλοιπα εμπορεύματα σε ένα πολυκατάστημα αλλά ως όρος ελευθερίας, όπως ο ανεμπόδιστος λόγος, η ισότητα, η ισονομία, το κράτος δικαίου. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο αλλά ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, όπως το νερό κι ο αέρας τα οποία δεν μπορεί κανείς να τα αφήσει στο έλεος των αδίστακτων αγορών.