Ακολουθήστε με στο Facebook
Ακολουθήστε με στο Facebook

Η πόλη είναι αυτή που γέννησε το Λόγο και τον πολιτισμό κι έδωσε στον άνθρωπο τη δυνατότητα να αναπτύξει τo πνεύμα και την προσωπικότητά του. Ως τόπος συσσώρευσης γνώσης, δημιούργησε, ανάπτυξε και παρείχε τα μέσα ώστε η εμπειρική διαπίστωση να γίνει επιστημονική βεβαιότητα και την ίδια στιγμή, μέσα από την αυτοσυνείδηση τής ύπαρξής της, προέκυψαν θεσμοί με δημόσιο χαρακτήρα, νόμοι, υποχρεώσεις αλλά και ατομικά δικαιώματα. Η πόλη, ανάμεσα στα άλλα, γέννησε τη Δημοκρατία και μέσα από τη χωρική ελευθερία και την ασφάλεια που παρείχε στους πολίτες της, έπαψε να επιτελεί απλώς το χρηστικό χαρακτήρα τής εξυπηρέτησης των έμβιων ανθρώπινων αναγκών και μετεξελίχθηκε σε άφθορη πηγή εξελικτικών διαδικασιών του πνεύματος και του πολιτισμού. Για όλη αυτή τη δημιουργική τελετουργία εντός των τειχών του άστεως δαπανήθηκαν τεράστιες ποσότητες φιλοσοφίας, πολιτικής σκέψης και κοινωνικής συμμετοχής. Τι γίνεται όμως σήμερα;

Στις μέρες μας, ο παγκοσμιοποιημένος τρόπος με τον οποίο προσδιορίζεται η κλίμακα των οικονομικών, ηθικών και κοινωνικών αξιών, έχει αλλάξει τη λειτουργικότητα των πόλεων. Η τυποποίηση στον τρόπο λειτουργίας και διοίκησης των δήμων της χώρας μας, ελέω της κρατικής εξάρτησης, δεν αφήνει περιθώρια ανάδειξης ούτε της διαφορετικότητας των χαρακτηριστικών ούτε και της μοναδικότητας κάθε τόπου. Ταυτόχρονα, η καθολική, ή έστω δυναμική, κοινωνική συμμετοχή στην διοίκηση της πόλης έχει a priori εξουδετερωθεί καθόσον ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοίκησης έχει υποταχθεί στην, οδυνηρή για τη Δημοκρατία, κουλτούρα της κομματικοποίησης. Από την άλλη, η δημιουργία πολιτισμού, επιστήμης, διανόησης και τέχνης είναι ασφυκτικά περίκλειστη μέσα σε επιχειρηματικά περιβάλλοντα αυστηρώς ελεγχόμενα για την επίτευξη οικονομικού κέρδους. Είναι ίσως υπερβολικός τούτος ο ισχυρισμός, αλλά οι σημερινές πόλεις μοιάζουν με αδυσώπητες γραμμές παραγωγής μιας σχεδόν βιομηχανοποιημένης καθημερινότητας στην οποία οι κάτοικοι έχουν πάψει να είναι πια πολίτες κι έχουν υποβιβαστεί στο ρόλο των αναλώσιμων γραναζιών. Γι’ αυτό ίσως δεν χαίρονται πια ούτε στις πόλεις αλλά ούτε και τις πόλεις στις οποίες ζουν.

Η πολιτική ικανότητα της αυτοδιοίκησης να διεκδικήσει τη διοικητική της αυτοτέλεια μέσα από την κοινωνική κυριαρχία σε πλείστες των περιπτώσεων είναι ασθμαίνουσα καθόσον η ίδια έχει επιτρέψει να εξαρτάται και να ελέγχεται από την οικονομική και πολιτική ισχύ της κρατικής εξουσίας. Σε περιπτώσεις δε, στις οποίες η Δημοτική Αρχή υποτάσσεται αυτοθέλητα σε κομματικές ντιρεκτίβες, τότε ο ρόλος των ΟΤΑ υποβαθμίζεται επικίνδυνα και γίνεται συμπληρωματικός τού μηχανισμού της κεντρικής εξουσίας, επικουρώντας έτσι τις επιδιώξεις της κυβέρνησης και όχι του συμφέροντος του τόπου επί του οποίου άρχει. Η πόλη, ως κοινωνικό προϊόν, δεν πρέπει να θεσμοποιείται ή να οργανώνεται με βάση ένα κυβερνητικό – κομματικό πρότυπο αλλά σύμφωνα με τις δικές της ανάγκες και τις απαιτήσεις των πολιτών της, τη δική της αισθητική και τη δική της ηθική. Από την άλλη, ως ιστορικό υποκείμενο, κάθε πόλη έχει χρονική συνέχεια την οποία οφείλει να σέβεται μα κυρίως να λαμβάνει υπ’ όψη της σχεδιάζοντας το αύριο και το μέλλον της, ανεξάρτητα από την κρατική – κομματική συγκυρία. Εν ολίγοις, η κυρίαρχη πολιτική διεκδίκηση της τοπικής αυτοδιοίκησης θα έπρεπε να είναι η αληθινή αυτονομία της πόλης και η δημιουργία ενός ξεχωριστού αστικού νοήματος που θα νοηματοδοτεί τις επιδιώξεις των πολιτών και θα χαρακτηρίζει τον τόπο, ακόμα κι αν η επιδίωξη αυτή κινείται σε διαφορετική οδό από αυτή που η κρατική εξουσία προσπαθεί να επιβάλει.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι μέρος του κρατικού μηχανισμού, η πόλη δεν είναι κράτος. Είναι η τοπική κοινωνική συλλογικότητα που οφείλει εκ των πραγμάτων με το ήθος και το ξεχωριστό της ύφος, να αποτελέσει μέσα στη χώρα μια ευδιάκριτα διαφορετική ψηφίδα, ακολουθώντας πάντοτε και χωρίς εξαιρέσεις τη δική της ιστορική πορεία. Η Ιστορία άλλωστε είναι κατά το πλείστο γραμμένη από την ιστορία πόλεων που θέλησαν να δημιουργήσουν, να εξερευνήσουν, να διεκδικήσουν ακόμα και να πολεμήσουν όταν αυτό επίτασσε η ανάγκη. Σήμερα όμως, με ελάχιστες ίσως εξαιρέσεις, οι πόλεις, υποταγμένες στην κουλτούρα της τυποποίησης, της κομματικοποίησης και του κρατικού ελέγχου, έχουν πάψει πια να γράφουν ιστορία και παρακμάζουν μέσα στην ευτελή γραφειοκρατία τους. Έχουν πάψει πια να προσφέρουν, έστω και στοιχειωδώς, εφόδια και ερείσματα δημιουργίας πολιτισμού. Το μείζον όμως είναι ότι έχουν πάψει πια να έχουν νόημα για τους πολίτες.

Από το άρθρο

Η πόλη είναι αυτή που γέννησε το Λόγο και τον πολιτισμό κι έδωσε στον άνθρωπο τη δυνατότητα να αναπτύξει τo πνεύμα και την προσωπικότητά του. Ως τόπος συσσώρευσης γνώσης, δημιούργησε, ανάπτυξε και παρείχε τα μέσα ώστε η εμπειρική διαπίστωση να γίνει επιστημονική βεβαιότητα και την ίδια στιγμή, μέσα από την αυτοσυνείδηση τής ύπαρξής της, προέκυψαν θεσμοί με δημόσιο χαρακτήρα, νόμοι, υποχρεώσεις αλλά και ατομικά δικαιώματα.

Διαβάστε κι αυτά

Αρθρογραφία

Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η Φύση, όποια τελικά κι αν είναι αυτή, δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία δεν είναι δυνατόν να εγκιβωτιστεί στα ασφυκτικά πλαίσια της ανθρώπινης αντίληψης με κανόνες μαθηματικούς ή θρησκευτικούς ή ακόμα και φιλοσοφικούς. Ως εκ τούτου, λόγω της -εκστατικής για τον άνθρωπο- αχρονικότητάς της δεν είναι δυνατόν να διαθέτει παγιωμένη συλλογιστική, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα, ώστε να καταστεί παραγωγός ηθικών κανόνων.

Αρθρογραφία

Το νόημα της Δημοκρατίας

Η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια χρηστική κοσμοθεωρία που ενεργεί εργαλειακά σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, αντίθετα, είναι ένας σημαντικός δημιουργός ανθρωποκεντρικών θεσμών και αξιών, έστω κι αν ενίοτε αυτές είναι φθαρτές στο διάβα του χρόνου. Είναι επίσης, ένας από τους σπουδαιότερους καταλύτες που μετουσιώνουν τον ατομικό ανθρώπινο βίο σε έλλογη κοινωνική συνύπαρξη καθιστώντας τη ζωή και την καθημερινότητα προνόμιο και όχι αιτιοκρατικό άχθος.

Αρθρογραφία

Αριστερό μπόι

Ο Καζαντζάκης εύστοχα επισήμανε ότι το μπόι του ανθρώπου που κουβαλάει μια ιδέα δίνει μπόι και στην ίδια την ιδέα. Για την Αριστερά, που ιστορικά ως ιδεολογία έχει βάναυσα κακοποιηθεί, δεν αρκούν πτερόεντα λόγια για να πιστοποιηθεί ότι κάποιος είναι αρκούντος ικανός για να την κουβαλήσει, ως ζώσα και καθημερινώς δρώσα ιδέα, μέσα του. Χρειάζεται ικανό ανάστημα, πολιτικό και ιδεολογικό, το οποίο ούτε εκβιάζεται ούτε επιβάλλεται ετσιθελικά. Υπάρχει όμως εν προκειμένω;

Αρθρογραφία

Εμπόριο νοημοσύνης

Η επανάσταση της νοημοσύνης άλλωστε καλό θα είναι να μην κληροδοτήσει την ανθρωπότητα με τα μειονεκτήματα και τα ελαττώματα της βιομηχανικής επανάστασης. Εύλογο λοιπόν το ερώτημα: Θα μπορέσει άραγε αυτή τη φορά ο ανθρώπινος πολιτισμός να ξεπεράσει την εγωτική του μικρόνοια ώστε να απελευθερώσει αυτό το τεχνολογικό επίτευγμα από τη στενή οικονομική του εκμετάλλευση και να το διαθέσει στην υπηρεσία τής αειφόρου ύπαρξής του πάνω στον πλανήτη ή θα παρασυρθεί και πάλι από τη δουλοφροσύνη του ατομικού κέρδους;

Αρθρογραφία

Αριστερή ανεπάρκεια!

Η διαφαινόμενη στην πράξη δεξιόστροφη πορεία του ΣΥΡΙΖΑ, όπως αυτή εκφράζεται εσχάτως δια στόματος του αρχηγού του (παροχή μετοχών των επιχειρήσεων στους εργαζόμενους, δεκάωρη εργασία με αύξηση αποδοχών κλπ.), αφήνει περισσότερο χώρο ανέλεγκτης αυτονομίας στην καθημερινή κυβερνητική πρακτική, καθιστώντας την αριστερή ανεπάρκεια έναν απροσδόκητο σύμμαχο του νεοφιλελευθερισμού.