Ακολουθήστε με στο Facebook

11.06.2023

Πόλη, πολίτης, πολιτισμός

Αρθρογραφία

Η έννοια του πολιτισμού λεξιλογικά έχει διάφορες ερμηνείες, από το σύνολο των κατά τόπο και χρόνο επιτευγμάτων τού πνεύματος μέχρι τον τρόπο της συμπεριφοράς των ανθρώπων στις κοινωνικές μεταξύ τους σχέσεις. Εν τοις πράγμασι όμως, ο πολιτισμός είναι ένα αξιακό σύστημα το οποίο προϋποθέτει ύπαρξη και αλληλεπίδραση στο πλαίσιο της κοινωνίας και το οποίο δημιουργείται πάντοτε από μια ανάγκη. Η κοινώς αποδεκτή, ή έστω κατά το πλείστο αποδεκτή αυτή ανάγκη ενεργεί ως γενεσιουργός δύναμη ορισμού αλλά και καθορισμού των συνειδησιακών προτεραιοτήτων των πολιτών, οι οποίοι στη συνέχεια και στη βάση αυτής της ανάγκης, διαμορφώνουν τον πολιτισμό τους τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και στο συγκεκριμένο τόπο. Οι Αθηναίοι, για παράδειγμα, όπως προκύπτει από τα αρχαιολογικά ευρήματα, είχαν οικίες λιτές γιατί το ενδιαφέρον και η πρώτη τους ανάγκη δεν ήταν το ιδιωτικό τους σπίτι αλλά οι υποθέσεις των κοινών, η αγορά τους, ο τόπος στον οποίο συνδιαλέγονταν και συ-ζούσαν την καθημερινότητά τους, γι’ αυτό προφανώς και δημιούργησαν την πόλη και τον πολιτισμό της Δημοκρατίας.

Στις μέρες μας, είναι κοινή διαπίστωση ότι η πρωταρχική ανάγκη της πλειοψηφίας των πολιτών είναι η εξασφάλιση αγοραστικής και καταναλωτικής επάρκειας, γι’ αυτό και προφανώς ο σημερινός μας πολιτισμός έχει οικοδομηθεί και άρχεται από την οικονομία και τους διαχειριστές της. Προκύπτει λοιπόν ένα σημαντικό ερώτημα για την ίδια την οντολογική υπόσταση του πολιτισμού μας σήμερα, το οποίο θα μπορούσε να συνοψιστεί ως εξής: Είναι ικανή η ατομική εμπειρία τής οικονομικής επάρκειας και της καταναλωτικής ικανότητας να οδηγήσει τη σημερινή κοινωνία στη δημιουργία ενός συλλογικού κοινωνικού μετασχηματισμού με θετικά στοιχεία προόδου, ενδεχομένως και αναγέννησης, για το μέλλον των πολιτών και των κοινωνιών τους; Η σύλληψη της απάντησης θα πρέπει να ξεκινήσει πρωταρχικά από την πιστοποίηση της διαφοράς του να κυβερνιέται στην πράξη ένας λαός κι ένας τόπος από την πολιτική ή από την οικονομία. Όταν η συναίσθηση του διακυβεύματος της διαχείρισης των κοινών υποθέσεων μιας κοινωνίας δεν αποτελεί ένα από τα πρώτιστα και σημαντικότερα συνειδησιακά κριτήρια ζωής για τον πολίτη, είναι σχεδόν αδύνατο αυτός να μπορέσει να αντιληφθεί τις θεμελιακές του υποχρεώσεις απέναντι στην κοινωνία που ζει. Αντίθετα, η προσήλωση στις ανάγκες ικανοποίησης της ατομικότητάς του τον εντάσσει a priori σε μια κατάσταση αυτονόμησης της ύπαρξης και του εαυτού του από την κοινωνία. Πώς λοιπόν ο πολίτης αυτός θα μπορέσει να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις και να καταστεί δύναμη κοινωνικής αλλαγής προς το καλύτερο;

Η πολιτική στις μέρες μας έχει χωνευτεί από την οικονομία έχοντας ταυτόχρονα εκτρέψει την εξελεγκτική πορεία του ανθρώπου, του ‘ζώου λόγου έχοντος’, από τη δημιουργία της πόλης και του πολιτισμού, στον υλισμό και στην κοσμοθεωρία του ‘είμαστε ό,τι μπορούμε να αγοράσουμε’. Είναι φανερό λοιπόν ότι η συνείδηση του καθενός μας δεν είναι μονάχα ατομική μας υπόθεση από τη στιγμή μάλιστα που αυτή καθορίζει τις πρωταρχικές μας ανάγκες, το άθροισμα των οποίων παράγει τον Πολιτισμό του βίου και της κοινωνίας μας. Υπάρχει θεραπεία; Αν δεν κατοχυρώσουμε την αλήθεια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ως σημαντική και ύψιστη υπαρκτική προτεραιότητα και με βάση αυτή να σχηματοποιούνται και να παράγονται οι πολιτικές αποφάσεις, τότε πιθανόν ο πολιτισμός των επόμενων γενεών να περιορίζεται στην ανάμνηση των κοινωνικών θεσμών που κάποτε υπήρχαν, στην αναζήτηση ευκαιριακής εργασίας αν και όπου αυτή υπάρχει και με τους δυσμενείς όρους που πιθανόν να προσφέρεται αλλά και μέσα σε ένα φυσικό περιβάλλον αφιλόξενο για τους ανθρώπους και τα όνειρά τους. Εν ολίγοις, η προτεραιοποίηση των αναγκών μας σήμερα και όχι οι προθέσεις μας για το αύριο είναι αυτές που καθορίζουν τον Πολιτισμό που θα κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας. Άραγε, το έχουμε κατανοήσει αυτό;

Από το άρθρο

Η προτεραιοποίηση των αναγκών μας σήμερα και όχι οι προθέσεις μας για το αύριο είναι αυτές που καθορίζουν τον Πολιτισμό που θα κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας. Άραγε, το έχουμε κατανοήσει αυτό;

Διαβάστε κι αυτά

Αρθρογραφία
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Η ελληνική κοινωνία δικαιούται να προβάλλει γόνιμα τους στόχους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να τους διεκδικήσει όχι τυπικά αλλά με συνέπεια και επάρκεια και να κατοχυρώσει το δικαίωμα τής ισότιμης συμμετοχής της στην ευρωπαϊκή πολιτική εμπειρία. Ούτε η ηλιθιότητα της «χαλαρής» ή τιμωρητικής ή κομματικής ψήφου χωρεί σε μια τόσο σημαντικά σοβαρή πολιτική υπόθεση ούτε βεβαίως η επιλογή υποψηφίων με βαρύνον κριτήριο επιλογής την αναγνωρισιμότητά τους.

Αρθρογραφία
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Οι Άγγλοι λένε ότι για να καταλάβεις κάποιον πρέπει να μπεις στα παπούτσια του. Ιδανικά, η ρήση αυτή των ιθαγενών της Γηραιάς Αλβιώνας θα μπορούσε να λειτουργήσει εξόχως αποδοτικά για την ελληνική κοινωνία αν οι πολιτικοί της μπορούσαν και ήθελαν πράγματι να μπουν ενσυνειδήτως στα παπούτσια των πολιτών της. Όμως, η εξαθλιωτική γεύση της σύγχρονης καθημερινότητας, την οποία εφιαλτικά βιώνει ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της χώρας μας, λειτουργεί αποτρεπτικά προς την υιοθέτηση αυτής της -πολιτικής- νοοτροπίας για τους αιρετούς άρχοντες, οι οποίοι προτιμούν τα δικά τους, ακριβά, περίτεχνα και άνετα υποδήματα!

ΑρθρογραφίαΤοπική Αυτοδιοίκηση
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Συμπληρώθηκαν ήδη εκατό ημέρες από την έναρξη της νέας αυτοδιοικητικής περιόδου και θα ήταν απολύτως αυτονόητο η πολιτική πρακτική να έχει δρασκελίσει και να έχει αφήσει πίσω της το κομμάτι εκείνο των αφηρημένων εντυπώσεων και των γενικόλογων κι ευφραντικών προεκλογικών υποσχέσεων και να έχει μετουσιωθεί σε ρεαλιστική καθημερινή πράξη. Οι εκατό ημέρες άλλωστε από την έναρξη κάθε καινούριας πολιτικής περιόδου δεν είναι ούτε ένα ασήμαντο ψυχολογικό όριο ούτε ένας αυθαίρετος χρονικός προσδιορισμός, αντιθέτως, φανερώνει εν τοις πράγμασι αφενός το επίπεδο της ουσιαστικής πολιτικής προετοιμασίας πριν την ανάληψη της εξουσίας και αφετέρου τη λειτουργική ετοιμότητα ανάληψης της πραγματικής διοικητικής ευθύνης.

Αρθρογραφία
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η Φύση, όποια τελικά κι αν είναι αυτή, δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία δεν είναι δυνατόν να εγκιβωτιστεί στα ασφυκτικά πλαίσια της ανθρώπινης αντίληψης με κανόνες μαθηματικούς ή θρησκευτικούς ή ακόμα και φιλοσοφικούς. Ως εκ τούτου, λόγω της -εκστατικής για τον άνθρωπο- αχρονικότητάς της δεν είναι δυνατόν να διαθέτει παγιωμένη συλλογιστική, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα, ώστε να καταστεί παραγωγός ηθικών κανόνων.

Αρθρογραφία
Το νόημα της Δημοκρατίας
Το νόημα της Δημοκρατίας

Το νόημα της Δημοκρατίας

Η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια χρηστική κοσμοθεωρία που ενεργεί εργαλειακά σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, αντίθετα, είναι ένας σημαντικός δημιουργός ανθρωποκεντρικών θεσμών και αξιών, έστω κι αν ενίοτε αυτές είναι φθαρτές στο διάβα του χρόνου. Είναι επίσης, ένας από τους σπουδαιότερους καταλύτες που μετουσιώνουν τον ατομικό ανθρώπινο βίο σε έλλογη κοινωνική συνύπαρξη καθιστώντας τη ζωή και την καθημερινότητα προνόμιο και όχι αιτιοκρατικό άχθος.