Ακολουθήστε με στο Facebook
Ακολουθήστε με στο Facebook

17.10.2022

Ο Μεγάλος Μετασχηματισμός – Πορεία προς την Αβεβαιότητα, των Αντώνη Ζαΐρη και Γιώργου Σταμάτη

Βιβλιοκριτικές

Όταν δύο μυαλά με εξαιρετικά ευαίσθητη αισθητηριακή αντίληψη στην πρόσληψη ερεθισμάτων από την ελληνική, και όχι μόνο, κοινωνία συνεργάζονται και επισημαίνουν, καταγράφουν και αποτυπώνουν με εξαιρετική ακρίβεια πολλά από τα ζητήματα και τα προβλήματα τα οποία απασχολούν την εποχή μας, τότε το αποτέλεσμα είναι ένα έξοχο βιβλίο, το οποίο όμως δεν απευθύνεται σε όλους τους αναγνώστες, αποκλείονται εκ προοιμίου εκείνοι που ζουν με προκαταλήψεις και ιδεοληψίες. Για να είμαστε όμως ακριβοδίκαιοι, οφείλουμε να επισημάνουμε το γεγονός, όπως και οι ίδιοι οι συγγραφείς σημειώνουν στον πρόλογό του, ότι το βιβλίο αυτό γράφτηκε μεν από τον Αντώνη Ζαΐρη και το Γιώργο Σταμάτη αλλά μετά από «ατελείωτες συζητήσεις που ξεκινούσαν από την πολιτική και την οικονομία και κατέληγαν στη φιλοσοφία» με τον Δήμο Βερούκα, τον Θωμά Ράμμου, τον Σπύρο, το Δημήτρη, το Νίκο, το Γιώση και τον Τάσο. Σαν ένα άλλο Συμπόσιο σκεπτόμενων πολιτών λοιπόν, τούτο το βιβλίο αποτελεί ένα χρησιμότατο εγχειρίδιο σκέψης, αν βεβαίως αποτολμήσει κανείς να το μελετήσει κι όχι απλώς να το διαβάσει. Διότι δε χωρά επιδερμική ανάγνωση, το βιβλίο αυτό μόνο να μελετηθεί μπορεί ώστε στη συνέχεια να επιτύχει το σκοπό του, να προκαλέσει δηλαδή στοχασμό.

Στον Μεγάλο Μετασχηματισμό συμπεριλαμβάνονται συμπυκνωμένα  πολλά, σοβαρά και σύνθετα ζητήματα, τα οποία αν και παρουσιάζονται με τρόπο απλουστευμένο, ώστε να μπορεί να τα αντιληφθεί και ο άνθρωπος που δεν έχει εξειδικευμένες γνώσεις, σε καμία περίπτωση δεν δίδονται απλοϊκά. Με τη ρέουσα γλώσσα με την οποία είναι γραμμένο, ζητήματα όπως τα ατομικά δικαιώματα, οι ανθρωπιστικές αξίες, η διαφάνεια, τα προβλήματα και οι ευκαιρίες στην υγεία, η ηγεσία, ο λαϊκισμός (ειδικά ο επιστημονικός), η Ευρώπη, οι ανισότητες, η οικονομία και μια σειρά άλλων σοβαρών θεμάτων, προσεγγίζονται και περιγράφονται με τρόπο άμεσα αντιληπτό από το μελετητή του. Οι συγγραφείς όμως δεν στέκονται μόνο εκεί, δεν περιγράφουν μόνο, προχωρούν με θάρρος σε ρεαλιστικές προτάσεις, όχι με την έννοια της έτοιμης – κονσερβοποιημένης λύσης αλλά με την παροχή μιας ακριβούς, σοβαρής και κυρίως ανοιχτά μεθοδολογικής σκέψης η οποία μπορεί να οδηγήσει στη σχηματοποίηση και την υιοθέτηση συστημάτων λογικής που εν δυνάμει θα είναι ικανά να λύσουν προβλήματα. Η πολυπλοκότητα άλλωστε τον προβλημάτων αυτών δεν προσφέρεται για προτάσεις λύσεων χωρίς την a priori προσεκτική μελέτη και εξειδίκευσή τους.

Μέσα σε μια εποχή που κινείται με απίστευτα γρήγορες ταχύτητες και με περισσή πολυπλοκότητα, τονίζεται η ρευστότητα των πραγμάτων και ταυτόχρονα επισημαίνονται οι αλλαγές που συμβαίνουν με μεγάλη ραγδαιότητα, καθιστώντας το δρόμο προς το μέλλον γεμάτο αβεβαιότητα. Επισημαίνεται η ανάγκη για να επαναπροσδιοριστεί το αναπτυξιακό μοντέλο στη χώρα μας και την ίδια στιγμή προτείνεται από τους Ζαΐρη και Σταμάτη η υιοθέτηση μιας νέας κουλτούρας στη σκέψη και στη μέθοδο λήψης αποφάσεων, η οποία θα πρέπει να είναι ενδεχομένως πιο ανθρωποκεντρική και στην οποία το σύνολο θα υπερτερεί της μονάδας. Τι είναι λοιπόν το βιβλίο Ο Μεγάλος Μετασχηματισμός – Πορεία προς την Αβεβαιότητα, των Αντώνη Ζαΐρη και Γιώργου Σταμάτη; Μια απολύτως αντικειμενική καταγραφή της πραγματικότητας, η οποία, όπως οι δύο συγγραφείς εύστοχα επισημαίνουν, είναι απολύτως ρευστή. Είναι όμως και κάτι ακόμα. Είναι ένα από τα ελάχιστα βιβλία τα οποία είναι γραμμένα με τέτοιο επιδέξιο τρόπο που καθιστούν τον αναγνώστη συνομιλητή με τους συγγραφείς του. Το γεγονός αυτό το καθιστά μια σημαντική προσθήκη όχι μόνο για τη βιβλιοθήκη κάθε πολίτη του παγκοσμιοποιημένου μας κόσμου, αλλά ένα πολύτιμο έρεισμα στοχασμού. Και τούτα τα ερείσματα αν και είναι επιβεβλημένα, στις μέρες μας δυστυχώς είναι σπάνια.

Από το άρθρο

Μέσα σε μια εποχή που κινείται με απίστευτα γρήγορες ταχύτητες και με περισσή πολυπλοκότητα, τονίζεται η ρευστότητα των πραγμάτων και ταυτόχρονα επισημαίνονται οι αλλαγές που συμβαίνουν με μεγάλη ραγδαιότητα, καθιστώντας το δρόμο προς το μέλλον γεμάτο αβεβαιότητα.

Διαβάστε κι αυτά

Αρθρογραφία

Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η Φύση, όποια τελικά κι αν είναι αυτή, δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία δεν είναι δυνατόν να εγκιβωτιστεί στα ασφυκτικά πλαίσια της ανθρώπινης αντίληψης με κανόνες μαθηματικούς ή θρησκευτικούς ή ακόμα και φιλοσοφικούς. Ως εκ τούτου, λόγω της -εκστατικής για τον άνθρωπο- αχρονικότητάς της δεν είναι δυνατόν να διαθέτει παγιωμένη συλλογιστική, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα, ώστε να καταστεί παραγωγός ηθικών κανόνων.

Αρθρογραφία

Το νόημα της Δημοκρατίας

Η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια χρηστική κοσμοθεωρία που ενεργεί εργαλειακά σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, αντίθετα, είναι ένας σημαντικός δημιουργός ανθρωποκεντρικών θεσμών και αξιών, έστω κι αν ενίοτε αυτές είναι φθαρτές στο διάβα του χρόνου. Είναι επίσης, ένας από τους σπουδαιότερους καταλύτες που μετουσιώνουν τον ατομικό ανθρώπινο βίο σε έλλογη κοινωνική συνύπαρξη καθιστώντας τη ζωή και την καθημερινότητα προνόμιο και όχι αιτιοκρατικό άχθος.

Αρθρογραφία

Αριστερό μπόι

Ο Καζαντζάκης εύστοχα επισήμανε ότι το μπόι του ανθρώπου που κουβαλάει μια ιδέα δίνει μπόι και στην ίδια την ιδέα. Για την Αριστερά, που ιστορικά ως ιδεολογία έχει βάναυσα κακοποιηθεί, δεν αρκούν πτερόεντα λόγια για να πιστοποιηθεί ότι κάποιος είναι αρκούντος ικανός για να την κουβαλήσει, ως ζώσα και καθημερινώς δρώσα ιδέα, μέσα του. Χρειάζεται ικανό ανάστημα, πολιτικό και ιδεολογικό, το οποίο ούτε εκβιάζεται ούτε επιβάλλεται ετσιθελικά. Υπάρχει όμως εν προκειμένω;

Αρθρογραφία

Εμπόριο νοημοσύνης

Η επανάσταση της νοημοσύνης άλλωστε καλό θα είναι να μην κληροδοτήσει την ανθρωπότητα με τα μειονεκτήματα και τα ελαττώματα της βιομηχανικής επανάστασης. Εύλογο λοιπόν το ερώτημα: Θα μπορέσει άραγε αυτή τη φορά ο ανθρώπινος πολιτισμός να ξεπεράσει την εγωτική του μικρόνοια ώστε να απελευθερώσει αυτό το τεχνολογικό επίτευγμα από τη στενή οικονομική του εκμετάλλευση και να το διαθέσει στην υπηρεσία τής αειφόρου ύπαρξής του πάνω στον πλανήτη ή θα παρασυρθεί και πάλι από τη δουλοφροσύνη του ατομικού κέρδους;

Αρθρογραφία

Αριστερή ανεπάρκεια!

Η διαφαινόμενη στην πράξη δεξιόστροφη πορεία του ΣΥΡΙΖΑ, όπως αυτή εκφράζεται εσχάτως δια στόματος του αρχηγού του (παροχή μετοχών των επιχειρήσεων στους εργαζόμενους, δεκάωρη εργασία με αύξηση αποδοχών κλπ.), αφήνει περισσότερο χώρο ανέλεγκτης αυτονομίας στην καθημερινή κυβερνητική πρακτική, καθιστώντας την αριστερή ανεπάρκεια έναν απροσδόκητο σύμμαχο του νεοφιλελευθερισμού.