Ακολουθήστε με στο Facebook

3.05.2023

Οι «φάρμες» των ιδεολογιών

Αρθρογραφία

Η προεκλογική περίοδος στη Δημοκρατία αποτελεί για τον πολίτη ένα εξόχως σημαντικό χρονικό διάστημα ακόμα κι αν εκείνος αδιαφορήσει παντελώς για τη διεξαγωγή των εκλογών. Και τούτο συμβαίνει επειδή, ως νοητική διαδικασία λήψης απόφασης είτε συμμετοχής είτε αποχής, προϋποθέτει και απαιτεί την ιχνηλάτηση των μέχρι σήμερα γενομένων και πεπραγμένων ώστε να γίνει προσπάθεια πρόγνωσης ή έστω προαίσθησης του μέλλοντος. Στην εποχή μας, και οι δύο αυτές συνειδητές επιλογές, της συμμετοχής και της αποχής, οι οποίες αποτελούν σαφέστατες πολιτικές τοποθετήσεις, είναι για τον πολίτη απότοκο της ψυχολογικής βίωσης της καθημερινότητάς του περισσότερο και λιγότερο το αποτέλεσμα της πίστης σε κάποια πολιτική κοσμοθεωρία. Οι πολιτικές ιδεολογίες στις μέρες μας έχουν απωλέσει, κατά το πλείστον, τη μεγάλη διεισδυτική τους ικανότητα στο συνειδητό των ανθρώπων, όπως συνέβαινε κατά το παρελθόν, καθόσον ο μέσος πολίτης της Ελλάδας σήμερα είναι περισσότερο απασχολημένος με την επούλωση των πληγών που άφησε πίσω της η οικονομική και η πανδημική κρίση και λιγότερο με τη μελέτη και την εμβάθυνση των εννοιών κάποιας ιδεολογίας. Αλλά ακόμα και για τους πολιτικούς σχηματισμούς, το περιεχόμενο και η ταυτότητα των ιδεολογιών δεν χρησιμοποιείται πλέον ως κίνητρο ατομικών ή κοινωνικών διεκδικήσεων αλλά κυρίως ως θεωρητική περιχαράκωση απέναντι στους πολιτικούς αντιπάλους.

Ο έλεγχος του κρατικού βίου απαιτεί την εκλογική νομιμοποίηση, τη μόνη ίσως αμυδρή οσμή ουσιώδους Δημοκρατίας που εξακολουθεί να υφίσταται περισσότερο ίσως ως ψευδαίσθηση και λιγότερο ως πρακτική αλήθεια. Η Δημο–κρατία (δήμος & κρατώ), ως μια καθολική πολιτική διαδικασία, έχει περιοριστεί στην δι’ αντιπροσώπων άσκηση εξουσίας, η οποία όμως αποξενώνει τον πολίτη από κάθε ρεαλιστική εμπειρία λήψης αποφάσεων ή ανάληψης ευθύνης για τα κοινά. Η λογική της αντιπροσώπευσης έχει επιφέρει δύο μεγάλες κοινωνικές αλλαγές. Αφενός, την απαξίωση κάθε προσπάθειας εκ μέρους των πολιτών να αναλάβουν σημαντικές πρωτοβουλίες για να αλλάξουν τα κοινωνικά κακώς κείμενα, καθιστώντας τους τελικά πολιτικά αδύναμους αλλά και εν πολλοίς αδιάφορους στα περί των κοινών ζητήματα. Αφετέρου, καλλιεργούν τη λογική του ηγεμονισμού και της παντοδυναμίας στους εκλεγμένους αντιπροσώπους των κομμάτων, οι οποίοι εκ της θέσης τους έχουν φτάσει στο σημείο να αποτελούν την κορωνίδα του κοινωνικού καθεστώτος της περιοχής τους, παραγκωνίζοντας άλλες σημαντικές προσωπικότητες όπως επιστήμονες, διανοούμενους κλπ. Η επανεκλογή δε επί μακρόν του ίδιου προσώπου ενέχει τον κίνδυνο να μετουσιωθεί ο ηγεμονισμός ακόμα και σε ιδεοληψία προσωπικού κεκτημένου.

Το ερώτημα προκύπτει αυτονόητα: Πόσο ωφελεί την κοινωνία η άκριτη, άκρατη και άλογη ταυτοποίηση με ιδεολογίες και πρόσωπα, ειδικά όταν επικυρώνει τον ατομοκεντρικό ωφελισμό των εκλεγμένων αντιπροσώπων, όταν μάλιστα οι τελευταίοι αποφεύγουν συνειδητά τη βάσανο της ουσιαστικής λογοδοσίας; Η κοινωνία των πολιτών πρωταρχικά έχει ανάγκη από ένα όραμα ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο, το οποίο ενδεχομένως να μην μπορούν να το προσφέρουν ως μελλούμενη πραγματικότητα οι πολιτικοί που μέχρι σήμερα ήδη δεν έχουν καταφέρει να το προσφέρουν. Το να εγκλείονται λοιπόν (τεχνηέντως ή μη) οι πολίτες – ψηφοφόροι μέσα σε «φάρμες» ιδεολογιών και ιδεοληψίες προσώπων, είναι εντελώς αντίθετο στη λογική της εξέλιξης και των αρχών της ίδιας της Δημοκρατίας. Δεν μπορεί να δημιουργηθεί Ιστορία μέσα από την επανάληψη ούτε πρόοδος μέσα από τη στασιμότητα. Ο άνθρωπος, φύσει κοινωνικό και υπεύθυνο ον, έχει υποχρέωση να συλλογάται ελεύθερα για να συλλογάται καλά, ειδικά ενώπιον των επιλογών του μπροστά στην κάλπη.

Από το άρθρο

Πόσο ωφελεί την κοινωνία η άκριτη, άκρατη και άλογη ταυτοποίηση με ιδεολογίες και πρόσωπα, ειδικά όταν επικυρώνει τον ατομοκεντρικό ωφελισμό των εκλεγμένων αντιπροσώπων, όταν μάλιστα οι τελευταίοι αποφεύγουν συνειδητά τη βάσανο της ουσιαστικής λογοδοσίας;

Διαβάστε κι αυτά

Αρθρογραφία
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Η ελληνική κοινωνία δικαιούται να προβάλλει γόνιμα τους στόχους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να τους διεκδικήσει όχι τυπικά αλλά με συνέπεια και επάρκεια και να κατοχυρώσει το δικαίωμα τής ισότιμης συμμετοχής της στην ευρωπαϊκή πολιτική εμπειρία. Ούτε η ηλιθιότητα της «χαλαρής» ή τιμωρητικής ή κομματικής ψήφου χωρεί σε μια τόσο σημαντικά σοβαρή πολιτική υπόθεση ούτε βεβαίως η επιλογή υποψηφίων με βαρύνον κριτήριο επιλογής την αναγνωρισιμότητά τους.

Αρθρογραφία
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Οι Άγγλοι λένε ότι για να καταλάβεις κάποιον πρέπει να μπεις στα παπούτσια του. Ιδανικά, η ρήση αυτή των ιθαγενών της Γηραιάς Αλβιώνας θα μπορούσε να λειτουργήσει εξόχως αποδοτικά για την ελληνική κοινωνία αν οι πολιτικοί της μπορούσαν και ήθελαν πράγματι να μπουν ενσυνειδήτως στα παπούτσια των πολιτών της. Όμως, η εξαθλιωτική γεύση της σύγχρονης καθημερινότητας, την οποία εφιαλτικά βιώνει ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της χώρας μας, λειτουργεί αποτρεπτικά προς την υιοθέτηση αυτής της -πολιτικής- νοοτροπίας για τους αιρετούς άρχοντες, οι οποίοι προτιμούν τα δικά τους, ακριβά, περίτεχνα και άνετα υποδήματα!

ΑρθρογραφίαΤοπική Αυτοδιοίκηση
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Συμπληρώθηκαν ήδη εκατό ημέρες από την έναρξη της νέας αυτοδιοικητικής περιόδου και θα ήταν απολύτως αυτονόητο η πολιτική πρακτική να έχει δρασκελίσει και να έχει αφήσει πίσω της το κομμάτι εκείνο των αφηρημένων εντυπώσεων και των γενικόλογων κι ευφραντικών προεκλογικών υποσχέσεων και να έχει μετουσιωθεί σε ρεαλιστική καθημερινή πράξη. Οι εκατό ημέρες άλλωστε από την έναρξη κάθε καινούριας πολιτικής περιόδου δεν είναι ούτε ένα ασήμαντο ψυχολογικό όριο ούτε ένας αυθαίρετος χρονικός προσδιορισμός, αντιθέτως, φανερώνει εν τοις πράγμασι αφενός το επίπεδο της ουσιαστικής πολιτικής προετοιμασίας πριν την ανάληψη της εξουσίας και αφετέρου τη λειτουργική ετοιμότητα ανάληψης της πραγματικής διοικητικής ευθύνης.

Αρθρογραφία
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η Φύση, όποια τελικά κι αν είναι αυτή, δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία δεν είναι δυνατόν να εγκιβωτιστεί στα ασφυκτικά πλαίσια της ανθρώπινης αντίληψης με κανόνες μαθηματικούς ή θρησκευτικούς ή ακόμα και φιλοσοφικούς. Ως εκ τούτου, λόγω της -εκστατικής για τον άνθρωπο- αχρονικότητάς της δεν είναι δυνατόν να διαθέτει παγιωμένη συλλογιστική, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα, ώστε να καταστεί παραγωγός ηθικών κανόνων.

Αρθρογραφία
Το νόημα της Δημοκρατίας
Το νόημα της Δημοκρατίας

Το νόημα της Δημοκρατίας

Η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια χρηστική κοσμοθεωρία που ενεργεί εργαλειακά σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, αντίθετα, είναι ένας σημαντικός δημιουργός ανθρωποκεντρικών θεσμών και αξιών, έστω κι αν ενίοτε αυτές είναι φθαρτές στο διάβα του χρόνου. Είναι επίσης, ένας από τους σπουδαιότερους καταλύτες που μετουσιώνουν τον ατομικό ανθρώπινο βίο σε έλλογη κοινωνική συνύπαρξη καθιστώντας τη ζωή και την καθημερινότητα προνόμιο και όχι αιτιοκρατικό άχθος.