Ακολουθήστε με στο Facebook

8.11.2023

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Μια εκπαίδευση για την Ανθρωπότητα

Γ Λυκείου, Κριτήρια αξιολόγησης

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου

Μια εκπαίδευση για την Ανθρωπότητα

του Κωνσταντίνου Μάντη

Κείμενο IΜια εκπαίδευση για την Ανθρωπότητα

Εισαγωγικό σημείωμα
Στην πραγματεία του “Περί Παιδαγωγικής” (1803) ο Ιμμάνουελ Καντ περιλαμβάνει μια σειρά πρακτικών συμβουλών και υποδείξεων για γονείς και παιδαγωγούς στο καθημερινό τους έργο της ανατροφής και εκπαίδευσης του εξελισσόμενου ανθρώπου από την πρώτη παιδική ηλικία έως την εφηβεία. Στο παρακάτω απόσπασμα ο φιλόσοφος δίνει μια «κοσμοπολίτικη» διάσταση στην Παιδεία.Κείμενο
Ο άνθρωπος δεν γίνεται άνθρωπος παρά μόνο μέσω της εκπαίδευσης. Δεν είναι παρά μόνο αυτό που τον έχει καταστήσει η εκπαίδευση. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο άνθρωπος εκπαιδεύεται πάντα από άλλους ανθρώπους και μάλιστα από άλλους ανθρώπους, οι οποίοι επίσης έχουν εκπαιδευτεί με τη σειρά τους. […] Η εκπαίδευση είναι μια τέχνη η πρακτική της οποίας πρέπει να τελειοποιείται από γενεά σε γενεά. Κάθε γενεά που διδάχθηκε τις γνώσεις των προηγουμένων είναι πάντα πιο κατάλληλη να εδραιώσει μια εκπαίδευση, η οποία θα αναπτύξει με σωστό και αρμονικό τρόπο όλες τις φυσικές προδιαθέσεις του ανθρώπου και με αυτό τον τρόπο θα οδηγήσει το ανθρώπινο είδος στον προορισμό του. […]. Για το λόγο αυτόν η εκπαίδευση είναι το μείζον και το δυσκολότερο πρόβλημα το οποίο μπορεί να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος. Στην πραγματικότητα, τα φώτα εξαρτώνται από την εκπαίδευση και η εκπαίδευση εξαρτάται από τα φώτα. […].
Υπάρχει μια αρχή της τέχνης της εκπαίδευσης την οποία ιδιαιτέρως οι άνθρωποι που κάνουν σχεδιασμούς διδασκαλίας θα έπρεπε να έχουν πάντα υπόψη τους: τα παιδιά δεν πρέπει να εκπαιδεύονται μόνο σύμφωνα με την παρούσα κατάσταση του ανθρώπινου είδους, αλλά σύμφωνα με την πιθανή και καλύτερη μελλοντική κατάσταση του, δηλαδή, σύμφωνα με την Ιδέα της Ανθρωπότητας και με τον τελικό προορισμό της. Αυτή η αρχή έχει μεγάλη σημασία. Συνήθως οι γονείς εκπαιδεύουν τα παιδιά τους με μοναδικό σκοπό να τα προσαρμόσουν στον σύγχρονο κόσμο, όσο διεφθαρμένος και αν είναι. Θα έπρεπε μάλλον να τους δίνουν μια καλύτερη εκπαίδευση, με σκοπό να μπορεί να προκύψει μια καλύτερη κατάσταση στο μέλλον. Παρουσιάζονται όμως δύο εμπόδια για αυτό:
1) Συνήθως, οι γονείς δεν ανησυχούν παρά μόνο για ένα πράγμα: να τα καταφέρουν τα παιδιά τους, όταν βγουν στον κόσμο και 2) οι πρίγκηπες δεν θεωρούν τους υπηκόους τους καλύτερους από όργανα για τα σχέδια τους.
Οι γονείς σκέφτονται το σπίτι τους, οι πρίγκηπες σκέφτονται τη χώρα τους. Ούτε οι μεν ούτε οι δε έχουν ως τελικό σκοπό το παγκόσμιο καλό και την τελειότητα για την οποία είναι προορισμένη η ανθρωπότητα και για την οποία διαθέτει την προδιάθεση. Η σύλληψη ενός σχεδίου εκπαίδευσης όμως θα έπρεπε να λάβει κοσμοπολίτικο προσανατολισμό. Μήπως, τότε, το παγκόσμιο καλό είναι μια Ιδέα η οποία μπορεί να βλάψει το προσωπικό καλό; Σε καμία περίπτωση! Ακόμα και αν φαίνεται ότι πρέπει να θυσιαστούν ορισμένα πράγματα, κατά βάθος πάντα ενεργεί κάποιος καλύτερα για το καλό του παρόντος, όταν υπηρετεί αυτή την Ιδέα. Και τι υπέροχες συνέπειες τη συνοδεύουν! Η καλή εκπαίδευση είναι ακριβώς η πηγή από την οποία αναβλύζουν όλα τα αγαθά αυτού του κόσμου. Οι σπόροι που βρίσκονται μέσα στον άνθρωπο πρέπει να αναπτυχθούν. Επειδή δεν υπάρχουν μεταξύ των φυσικών προδιαθέσεων του ανθρώπου αρχές που να οδηγούν στο κακό. Η μόνη αιτία του κακού είναι ότι η φύση δεν υπακούει σε κανόνες. Στον άνθρωπο υπάρχουν σπόροι μόνο για το καλό.IMMANUEL ΚΑΝΤ, Σκέψεις περί εκπαίδευσης, εισαγωγή
Μτφ. Βαγγέλης Νικολόπουλος. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. 271-272).
Κείμενο II: Θηλιές

Μία γυναίκα
παλεύει με νύχια και δόντια
να κρατήσει τον έρωτα
ενός άντρα που κάποτε την αγάπησε
τόσο ή έτσι
που δεν φοβήθηκε
τόσο ή έτσι
που τα λόγια έρρεαν
σαν μέλι από το στόμα του
ύφασμα πλεγμένο με λέξεις αγάπης
ο άντρας δεν μπορεί ξανά να τις πει
όμως οι λέξεις έχουν πια για μια φορά πλεχτεί
ο άνδρας που τις ύφανε πλέον θα τις ξηλώνει
όταν δεν έχει παρά το νήμα απομείνει
η γυναίκα το παίρνει μαζί της
η γυναίκα μοιχός μυστικά δένει
τον επόμενο με τον προηγούμενο
πλέκει μόνη αυτές τις θηλιές
τις λέξεις θηλιές που θέλει να ακούσει
τις μύχιες θηλιές της αρχής και του τέλους
τις θηλιές του για πάνταΦοίβη Γιαννίση, Ραψωδία, Εκδόσεις GUTENBERG

ΘΕΜΑ Α
Να αποδώσετε περιληπτικά (60-70 λέξεις) το περιεχόμενο των τριών τελευταίων παραγράφων του κειμένου (Υπάρχει μια αρχή της τέχνης της εκπαίδευσης… υπάρχουν σπόροι μόνο για το καλό).ΘΕΜΑ Β
Β1. Να εξηγήσετε με δικά σας λόγια το νόημα της ακόλουθης φράσης του κειμένου: «Ο άνθρωπος δεν γίνεται άνθρωπος παρά μόνο μέσω της εκπαίδευσης. Δεν είναι παρά μόνο αυτό που τον έχει καταστήσει η εκπαίδευση.» (60-70 λέξεις).Β2. Πώς τεκμηριώνει ο συγγραφέας τον ακόλουθο ισχυρισμό του σε νοηματικό επίπεδο και με ποιες γλωσσικές επιλογές -τουλάχιστον τρεις- εκφράζει τη βεβαιότητα της τεκμηρίωσης αυτής;
«Μήπως, τότε, το παγκόσμιο καλό είναι μια Ιδέα η οποία μπορεί να βλάψει το προσωπικό καλό; Σε καμία περίπτωση!»

Β3. Στο ακόλουθο χωρίο να αιτιολογήσετε τη χρήση της υποτακτικής έγκλισης: «Η εκπαίδευση είναι μια τέχνη η πρακτική της οποίας πρέπει να τελειοποιείται από γενεά σε γενεά. Κάθε γενεά που διδάχθηκε τις γνώσεις των προηγουμένων είναι πάντα πιο κατάλληλη να εδραιώσει μια εκπαίδευση, η οποία θα αναπτύξει με σωστό και αρμονικό τρόπο όλες τις φυσικές προδιαθέσεις του ανθρώπου και με αυτό τον τρόπο θα οδηγήσει το ανθρώπινο είδος στον προορισμό του.»

Β4. Πώς αντιμετωπίζουν, κατά τον συγγραφέα, οι έχοντες την εξουσία τους πολίτες της χώρας τους; Πώς η στάση τους αυτή παρεμποδίζει τη ζητούμενη εκπαιδευτική διαδικασία;

ΘΕΜΑ Γ
Να παρουσιάσετε και να αιτιολογήσετε τη συμπεριφορά της ηρωίδας του ποιήματος (Κείμενο II), αξιοποιώντας τους κατάλληλους κειμενικούς δείκτες (150-200 λέξεις)

ΘΕΜΑ Δ
Πώς αντιλαμβάνεστε τον κοσμοπολίτικο προσανατολισμό που οφείλει να έχει το σχέδιο εκπαίδευσης των νέων; Πώς η εκπαίδευση αυτού του είδους υπηρετεί το παγκόσμιο καλό; Να δώσετε την απάντησή σας σε ένα άρθρο (350-400 λέξεων) αξιοποιώντας ιδέες από το κείμενο αναφοράς, καθώς και δικές σας σκέψεις.

Ενδεικτικές απαντήσεις

ΘΕΜΑ Α
Βασική αρχή της εκπαίδευσης, κατά τον συγγραφέα, είναι να εκπαιδεύονται τα παιδιά σύμφωνα και με την μελλοντική καλύτερη κατάσταση της ανθρωπότητας. Οι γονείς, ωστόσο, επιζητούν κυρίως την προσαρμογή τους στην παροντική κατάσταση και οι άρχοντες την εξυπηρέτηση των σκοπών τους για τη χώρα. Κανείς από αυτούς δεν σκέφτεται το παγκόσμιο καλό, παραγνωρίζοντας πως μια ουσιαστική εκπαίδευση, κοσμοπολίτικου χαρακτήρα, θα προσέφερε πλείστα θετικά στοιχεία, βελτιώνοντας και την παρούσα κατάσταση, εφόσον θα ανέπτυσσε την έμφυτη προδιάθεση των νέων για το καλό.

ΘΕΜΑ Β
Β1. Ο εξευγενισμός του ανθρώπου, η εμπέδωση θεμελιωδών αρετών, όπως είναι η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη κι ο σεβασμός για τους άλλους, καθώς και η αναγνώριση της απόλυτης αξίας της ανθρώπινης ζωής, προκύπτουν χάρη στην εκπαίδευση. Η όλη ταυτότητα, άλλωστε, ενός ατόμου βασίζεται κυρίως και πρωτίστως στις αρχές, στο ήθος, στις ιδέες και στις αντιλήψεις που έχει διαμορφώσει μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο πλαίσιο τόσο του σχολείου όσο και του οικογενειακού και άμεσου κοινωνικού του περιβάλλοντος.

Β2. Ο συγγραφέας προκειμένου να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του αξιοποιεί αρχικά ένα επιχείρημα (δεδομένο), σύμφωνα με το οποίο η επιδίωξη του παγκόσμιου καλού, μέσω μιας ανάλογα προσανατολισμένης εκπαίδευσης, υπηρετεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη βελτίωση του παρόντος και των άμεσων συνθηκών που επικρατούν σε αυτό, οδηγώντας στις καλύτερες δυνατές συνέπειες, έστω κι αν σε πρώτο επίπεδο μια τέτοια στόχευση φαίνεται πως απαιτεί τη θυσία ορισμένων ατομικών συμφερόντων. Ακολούθως, προκειμένου να συνδέσει το επιχείρημα (δεδομένο) αυτό με τον ισχυρισμό, παραθέτει μια γενικά αποδεκτή άποψη (εγγύηση), σύμφωνα με την οποία η καλή εκπαίδευση -εν προκειμένω μια εκπαίδευση κοσμοπολίτικου προσανατολισμού- είναι η πηγή από την οποία προκύπτουν όλα τα θετικά στοιχεία σε αυτό τον κόσμο. Υποστηρίζει, μάλιστα, την ισχύ της άποψης αυτής (εγγύησης) με την παράθεση μιας εμπειρικής αλήθειας (υποστήριξη), σύμφωνα με την οποία είναι αναγκαίο να αναπτύσσονται οι προδιαθέσεις των ανθρώπων, μέσω της εκπαίδευσης, εφόσον δεν υπάρχει στους ανθρώπους καμία προδιάθεση που να οδηγεί στο κακό. Προλαβαίνει, συνάμα, τις τυχόν αντιρρήσεις (αντίκρουση), επισημαίνοντας πως το κακό δεν προκύπτει λόγω κάποιας σχετικής προδιάθεσης των ανθρώπων, αλλά επειδή η φύση δεν ακολουθεί κανόνες, με αποτέλεσμα να φέρνει τους ανθρώπους συνεχώς αντιμέτωπους με νέες αντιξοότητες.
Γλωσσικές επιλογές του συγγραφέα μέσω των οποίων διαφαίνεται η αίσθηση βεβαιότητας για την ορθότητα της τεκμηρίωσης είναι, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες: α) η χρήση της οριστικής έγκλισης για να δηλωθεί πως οι εκφραζόμενες απόψεις θεωρούνται αληθείς και βέβαιες (π.χ. Η καλή εκπαίδευση είναι ακριβώς η πηγή από την οποία αναβλύζουν όλα τα αγαθά αυτού του κόσμου), β) η αξιοποίηση του γ΄ προσώπου για να αποδοθεί αντικειμενικότητα και καθολικότητα στις σχετικές απόψεις του γράφοντος (π.χ. πάντα ενεργεί κάποιος καλύτερα για το καλό του παρόντος, όταν υπηρετεί αυτή την Ιδέα), γ) η χρήση του θαυμαστικού για να τονιστεί εμφατικά η βεβαιότητα του συγγραφέα, όπως και η πεποίθησή του πως η επιδίωξη του παγκόσμιου καλού, όπως και η ως προς αυτό προσανατολισμένη εκπαίδευση συνιστούν αμιγώς θετικά στοιχεία (π.χ. Σε καμία περίπτωση! / Και τι υπέροχες συνέπειες τη συνοδεύουν!), και δ) η αξιοποίηση της υποτακτικής έγκλισης προκειμένου να δηλωθεί η έννοια της υποχρέωσης σε ό,τι αφορά τις εκπαιδευτικές επιδιώξεις των ανθρώπων (π.χ. Οι σπόροι που βρίσκονται μέσα στον άνθρωπο πρέπει να αναπτυχθούν).

Β3. Στην πρώτη περίοδο του χωρίου αυτού γίνεται χρήση της υποτακτικής για να δηλωθεί υποχρέωση με το σχήμα απρόσωπο ρήμα «πρέπει» και υποτακτική «να τελειοποιείται», ώστε να δηλωθεί εμφατικά η υποχρέωση κάθε νέας γενιάς να βελτιστοποιεί την τέχνη της εκπαίδευσης.
Στη δεύτερη περίοδο του χωρίου αυτού γίνεται χρήση της υποτακτικής για να δηλωθεί η έννοια της δυνατότητας. Ειδικότερα, η υποτακτική «να εδραιώσει» αξιοποιείται για να τονίσει πως κάθε νεότερη γενιά είναι η καταλληλότερη για να δώσει μια νέα ώθηση στην εκπαίδευση, ώστε να αναπτυχθούν αρμονικότερα οι φυσικές προδιαθέσεις των ανθρώπων και να οδηγηθεί έτσι το ανθρώπινο είδος στον προορισμό του.

Β4. Σύμφωνα με τον συγγραφέα οι έχοντες την εξουσία ενδιαφέρονται κυρίως για τη χώρα τους, οπότε οι πολίτες δεν είναι κάτι περισσότερο από «όργανα» για την εκπλήρωση των σχεδίων τους σχετικά με την ανάπτυξη του κράτους. Η πρόταξη, ωστόσο, του κρατικού συμφέροντος και η αντίληψη πως οι πολίτες είναι εκεί για να υπηρετήσουν το συμφέρον της χώρας τους και μόνο, παρεμποδίζει τη διαμόρφωση μιας εκπαίδευσης πανανθρώπινου χαρακτήρα που θα επιδιώκει το παγκόσμιο καλό. Αν δεν ξεπεραστεί η ιδέα πως προέχει το συμφέρον κάθε επιμέρους κράτους έναντι του παγκόσμιου οφέλους, η εκπαίδευση θα παραμείνει προσανατολισμένη στις εκάστοτε ανάγκες και επιδιώξεις της κάθε χώρας, παραγνωρίζοντας τις ζητούμενες πανανθρώπινες αρετές και αξίες.

ΘΕΜΑ Γ
Η ηρωίδα του ποιήματος αφού πρώτα πασχίζει να διατηρήσει τον έρωτα ενός άντρα που την αγάπησε, αναζητά, μόλις συνειδητοποιεί το μάταιο της προσπάθειάς της, τον έρωτα σε κάποιον άλλο,. Ό,τι την ενδιαφέρει, άλλωστε, δεν είναι κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο, όσο η διαιώνιση των συναισθηματικών δεσμών που δημιουργεί ο έρωτας. Με τη χρήση επανάληψης («τόσο ή έτσι»), παρομοίωσης («σαν μέλι από το στόμα του») και μεταφοράς («ύφασμα πλεγμένο») το ποιητικό υποκείμενο παρουσιάζει το ευδαιμονικό πλαίσιο της αγάπης που βίωσε η ηρωίδα και τον αντίκτυπο που είχαν σ’ εκείνη οι «λέξεις αγάπης» του άντρα που «κάποτε» την αγάπησε. Η επίγνωση πως μια τέτοια κατάσταση ευτυχίας είναι εφικτή ωθεί την ηρωίδα στην απεγνωσμένη αναζήτηση ενός νέου έρωτα στο πρόσωπο ενός άλλου άντρα, προτού καν τελειώσει ο δεσμός της με τον προηγούμενο («η γυναίκα μοιχός»). Σκοπός της να ανασυνθέσει το ίδιο ερωτικό μοτίβο και τον ίδιο ερωτικό δέσιμο, «πλέκοντας» η ίδια τα ζητούμενα δεσμά, τις «θηλιές», όπως τις αποδίδει μεταφορικά το ποιητικό υποκείμενο, που θα της προσφέρουν εκ νέου χαρά («τις λέξεις θηλιές που θέλει να ακούσει») και θα την κρατήσουν διαρκέστερα συνδεδεμένη με το ερωτικό πάθος («τις θηλιές του για πάντα»).
Παρά το γεγονός πως το ερωτικό συναίσθημα προσφέρει ισχυρά συναισθήματα ευδαιμονίας δεν μπορεί από τη φύση του να διατηρήσει για καιρό την αρχική του ένταση. Θεωρώ, επομένως, πως η ηρωίδα παγιδεύεται σε μια εκούσια πλάνη («θηλιά»), αναζητώντας επανειλημμένα την αναβίωση του έρωτα.

ΘΕΜΑ Δ
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, αγαπητοί συνάδελφοι έφηβοι Βουλευτές

Πολλά είναι τα γεγονότα των τελευταίων χρόνων που φανερώνουν πως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε πλέον δεν περιορίζονται στα όρια ενός ή μερικών κρατών, αλλά ταλανίζουν το σύνολο της ανθρωπότητας. Η πανδημία του κορωνοϊού, οι επιπτώσεις της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, η οικονομική κρίση συνιστούν μερικά προφανή παραδείγματα της κατάστασης αυτής. Διαφαίνεται, άρα, η ανάγκη να αποκτήσει η εκπαίδευση του τόπου μας έναν πιο ανοιχτό, πιο «κοσμοπολίτικο» χαρακτήρα, ώστε να συμβαδίζει με την παγκόσμια φύση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε.
Όπως τα κρίσιμα ζητήματα δεν γνωρίζουν σύνορα, έτσι και οι επιδιώξεις της εκπαίδευσης δεν μπορούν να αποσκοπούν σε εγχώριες ή τοπικές στοχεύσεις, αν θέλουμε να συνεισφέρει η χώρα μας ουσιωδώς στους κοινούς πανανθρώπινους στόχους. Οφείλουμε, επομένως, να περάσουμε εγκαίρως στους νέους το μήνυμα πως είναι πολίτες του κόσμου και πως οτιδήποτε ταλανίζει τις υπόλοιπες χώρες αποτελεί και δικό τους πρόβλημα, τις συνέπειες του οποίου ενδέχεται να βιώσουν σύντομα, αλλά και στη λύση του οποίου μπορούν να συμβάλλουν κι εκείνοι. Τη διάδοση του μηνύματος αυτού, όπως αντιλαμβάνεστε, είναι σε θέση να υπηρετήσει αποτελεσματικά η εκπαίδευση, αν αποκτήσει διεθνιστικό περιεχόμενο και δώσει έμφαση στις κοινές επιδιώξεις όλων των κρατών.
Προκειμένου, βέβαια, να κατορθώσει μια εκπαίδευση ανάλογου περιεχομένου να αποδώσει ουσιαστικά οφέλη σε σχέση με το παγκόσμιο κοινό καλό, χρειάζεται να εδραιώσει στη σκέψη των νέων αφενός την αποδοχή της διαφορετικότητας και αφετέρου την αξία της ειρηνικής και συνεργατικής συνύπαρξης με τους άλλους λαούς. Η συνειδητοποίηση πως τα κρίσιμα προβλήματα έχουν παγκόσμια διάσταση δεν θα αρκέσει, αν οι νέοι δεν έχουν αποδεχτεί την πλήρη ισοτιμία μεταξύ των επιμέρους εθνοτήτων, τον οφειλόμενο σεβασμό απέναντι σε κάθε λαό και πολιτισμό, όπως και τα πολλαπλά οφέλη που προκύπτουν όταν οι επιμέρους εθνότητες συνεργάζονται μεταξύ τους σ’ ένα πλαίσιο διαρκούς και σταθερής ειρήνης.
Συνάμα, αξίζει να διατηρούμε κατά νου πως πέρα από την επιτυχή αντιμετώπιση των προβλημάτων, κοινές θα είναι και οι ευκαιρίες ανάπτυξης και ευημερίας που θα προκύψουν μέσα από τη συνεργατική πορεία των κρατών. Η εκπαίδευση, υπ’ αυτή την έννοια, μπορεί να μεταλαμπαδεύσει στους νέους την αντίληψη της από κοινού και μη ανταγωνιστικής κάρπωσης των σχετικών ωφελειών. Επιδίωξη που θα επιτευχθεί πληρέστερα αν οι νέοι κατανοήσουν τη δυνατότητα των ανθρώπων να οδηγηθούν σε μια σαφώς καλύτερη ποιότητα ύπαρξης, χωρίς συναισθήματα πλεονεξίας και χωρίς να υπαγορεύεται η δράση τους από τα θέλγητρα του καταναλωτισμού.
Μια εκπαίδευση κοσμοπολίτικου προσανατολισμού, άρα, είναι σε θέση να συνενώσει τις δυνάμεις όλων των κρατών αφενός για την ανάληψη αποφασιστικής δράσης απέναντι στα κοινά μας προβλήματα και αφετέρου για την εξύψωση των ανθρώπων σε μια ηθικά καλύτερη ύπαρξη. Επιδιώξεις που, αν ευοδωθούν, θα αλλάξουν δραστικά τον τρόπο και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Κριτήρια αξιολόγησης

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού Απόσπασμα από άρθρο του Θεμιστοκλή Κατσαούνη, απόφοιτου ΕΑΠ, Τμήμα Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, 11/01/2020,...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα Ο δεσμός ανθρώπου-ζώου είναι ιδιαίτερα σημαντικός αφού τα κατοικίδια ζώα όχι μόνο παρέχουν...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κριτήρια επιλογής των θετών γονιών

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κριτήρια επιλογής των θετών γονιών

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κριτήρια επιλογής των θετών γονιών του Κωνσταντίνου Μάντη - Η ενημέρωση του παιδιού για το ζήτημα της υιοθεσίας Η συζήτηση για την υιοθεσία δεν διαφέρει από τη συζήτηση για άλλα σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν από κοινού οι...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων) του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» Τη σπρώχνουν στο έδαφος, της δίνουν άγρια χαστούκια, της τραβάνε τα μαλλιά, την κλωτσάνε. Τη χτυπάνε δύο και τρεις μαζί,...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τεχνητή νοημοσύνη, fake news & παραπληροφόρηση

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τεχνητή νοημοσύνη, fake news & παραπληροφόρηση

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Τεχνητή νοημοσύνη, fake news & παραπληροφόρηση του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη εκτοξεύει τα fake news αλλοιώνοντας όσα βλέπουμε γύρω μας Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μιμείται όλο και πιο...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο Το Kέντρο Εικονικής Περίθαλψης του νοσοκομείου Mercy στο Σεντ...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων Το κείμενο του Αντώνη Αντωνιάδη έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό «Θέματα αναισθησιολογίας και εντατικής ιατρικής». Ουδείς θεωρεί...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ενεργός Πολιτειότητα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ενεργός Πολιτειότητα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Ενεργός Πολιτειότητα του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Ενεργός Πολιτειότητα - Συμμετοχική αντίληψη της ενεργού ιδιότητας του πολίτη Η πολιτειότητα, είναι η ιδιότητα του να είναι κανείς πολίτης. Η ενεργός πολιτειότητα περιλαμβάνει την...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA;

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA;

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA; του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο I: Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA; 1. Εάν ρωτήσετε οποιοδήποτε ζευγάρι που περιμένει παιδί τι εύχεται για το μωρό του, η πιθανότερη απάντησή του θα είναι:...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Προσωπική & Απρόσωπη Σύνταξη

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Προσωπική & Απρόσωπη Σύνταξη

Προσωπική & Απρόσωπη Σύνταξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου του Κωνσταντίνου Μάντη - Η επιλογή μεταξύ προσωπικής ή απρόσωπης σύνταξης στο πλαίσιο ενός μη λογοτεχνικού κειμένου συνιστά μια ενδιαφέρουσα γλωσσική επιλογή, υπό την έννοια πως ο γράφων έχει τη...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Η σημασιολογική λειτουργία των εγκλίσεων

Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Η σημασιολογική λειτουργία των εγκλίσεων

Η σημασιολογική λειτουργία των εγκλίσεων Έκθεση Γ΄ Λυκείου του Κωνσταντίνου Μάντη - Με τις εγκλίσεις δηλώνεται πώς θέλουμε να παρουσιάσουμε κάθε φορά αυτό που σημαίνει το ρήμα. Τροπικότητες ονομάζονται οι διάφορες σημασιολογικές λειτουργίες που εκφράζονται με τη...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Τα σύγχρονα μουσεία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Τα σύγχρονα μουσεία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Τα σύγχρονα μουσεία του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο I: Τα σύγχρονα μουσεία [1] Οι κοινωνικές, πολιτικές, επιστημονικές, επιστημολογικές και πολιτισμικές αλλαγές που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες κοινωνίες, κυρίως από τα...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Ο διάλογος –είτε προέρχεται από ένα πρόσωπο είτε από περισσότερα– ασκεί στην ψυχή του ακροατή έντονη παιδευτική επίδραση, όπως άλλωστε όλα τα...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Λέων Τολστόι «Τι είναι τέχνη»

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Λέων Τολστόι «Τι είναι τέχνη»

Λέων Τολστόι «Τι είναι τέχνη» Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Τι είναι τέχνη Ο Ρώσος συγγραφέας και στοχαστής Λέων Τολστόι (1828-1910) εξαπολύει στο βιβλίο αυτό μια δριμύτατη επίθεση κατά του...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η κοινοτική φιλοδοξία για μια κοινή πολιτιστική πολιτική Το κείμενο αποτελεί διασκευή, για τις...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Έμφυλη βία: Ορισμός, Αιτίες και Συνέπειες»

Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Έμφυλη βία: Ορισμός, Αιτίες και Συνέπειες»

Έμφυλη βία: Ορισμός, Αιτίες και Συνέπειες Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Το παρακάτω πληροφοριακό κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το δεύτερο κεφάλαιο του «Εκπαιδευτικού Εγχειριδίου για Ενδυνάμωση των Νέων για την Πρόληψη της Έμφυλης...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος

Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος

Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος Έκθεση Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο I: Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος Ενίοτε μας τίθεται από το κοινό το ερώτημα «Γιατί να δαπανούμε χρόνο, προσπάθεια και χρήμα...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία;

Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία;

Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία; Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία; Γιατί δεν αγαπάνε οι μαθητές την ιστορία; Οι απαντήσεις είναι γνωστές. Γιατί συνήθως πρέπει να τη μάθουν παπαγαλία,...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Έφηβοι στην πρίζα

Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Έφηβοι στην πρίζα

Έφηβοι στην πρίζα Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Έφηβοι στην πρίζα 1.     Η γενιά των σημερινών εφήβων, την οποία οι κοινωνιολόγοι ονομάζουν Generation Z ή iGeneration, με το «i» να λειτουργεί για προφανείς...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Η ευαισθησία

Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Η ευαισθησία

Η ευαισθησία Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Η ευαισθησία Τον αληθινό άνθρωπο δεν μπορούμε να τον εννοήσουμε παρά οπλισμένο με ευαισθησία, κυριολεκτικά θωρακισμένο από αυτή. Και λέμε πως ένας άνθρωπος είναι...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Τα οφέλη της...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου «Τα παιδιά δεν...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κοσμογονία στην...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄...

Αρθρογραφία

Αρθρογραφία
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Οι Άγγλοι λένε ότι για να καταλάβεις κάποιον πρέπει να μπεις στα παπούτσια του. Ιδανικά, η ρήση αυτή των ιθαγενών της Γηραιάς Αλβιώνας θα μπορούσε να λειτουργήσει εξόχως αποδοτικά για την ελληνική κοινωνία αν οι πολιτικοί της μπορούσαν και ήθελαν πράγματι να μπουν ενσυνειδήτως στα παπούτσια των πολιτών της. Όμως, η εξαθλιωτική γεύση της σύγχρονης καθημερινότητας, την οποία εφιαλτικά βιώνει ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της χώρας μας, λειτουργεί αποτρεπτικά προς την υιοθέτηση αυτής της -πολιτικής- νοοτροπίας για τους αιρετούς άρχοντες, οι οποίοι προτιμούν τα δικά τους, ακριβά, περίτεχνα και άνετα υποδήματα!

ΑρθρογραφίαΤοπική Αυτοδιοίκηση
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Συμπληρώθηκαν ήδη εκατό ημέρες από την έναρξη της νέας αυτοδιοικητικής περιόδου και θα ήταν απολύτως αυτονόητο η πολιτική πρακτική να έχει δρασκελίσει και να έχει αφήσει πίσω της το κομμάτι εκείνο των αφηρημένων εντυπώσεων και των γενικόλογων κι ευφραντικών προεκλογικών υποσχέσεων και να έχει μετουσιωθεί σε ρεαλιστική καθημερινή πράξη. Οι εκατό ημέρες άλλωστε από την έναρξη κάθε καινούριας πολιτικής περιόδου δεν είναι ούτε ένα ασήμαντο ψυχολογικό όριο ούτε ένας αυθαίρετος χρονικός προσδιορισμός, αντιθέτως, φανερώνει εν τοις πράγμασι αφενός το επίπεδο της ουσιαστικής πολιτικής προετοιμασίας πριν την ανάληψη της εξουσίας και αφετέρου τη λειτουργική ετοιμότητα ανάληψης της πραγματικής διοικητικής ευθύνης.

Αρθρογραφία
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η Φύση, όποια τελικά κι αν είναι αυτή, δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία δεν είναι δυνατόν να εγκιβωτιστεί στα ασφυκτικά πλαίσια της ανθρώπινης αντίληψης με κανόνες μαθηματικούς ή θρησκευτικούς ή ακόμα και φιλοσοφικούς. Ως εκ τούτου, λόγω της -εκστατικής για τον άνθρωπο- αχρονικότητάς της δεν είναι δυνατόν να διαθέτει παγιωμένη συλλογιστική, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα, ώστε να καταστεί παραγωγός ηθικών κανόνων.

Αρθρογραφία
Το νόημα της Δημοκρατίας
Το νόημα της Δημοκρατίας

Το νόημα της Δημοκρατίας

Η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια χρηστική κοσμοθεωρία που ενεργεί εργαλειακά σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, αντίθετα, είναι ένας σημαντικός δημιουργός ανθρωποκεντρικών θεσμών και αξιών, έστω κι αν ενίοτε αυτές είναι φθαρτές στο διάβα του χρόνου. Είναι επίσης, ένας από τους σπουδαιότερους καταλύτες που μετουσιώνουν τον ατομικό ανθρώπινο βίο σε έλλογη κοινωνική συνύπαρξη καθιστώντας τη ζωή και την καθημερινότητα προνόμιο και όχι αιτιοκρατικό άχθος.

Αρθρογραφία
Αριστερό μπόι
Αριστερό μπόι

Αριστερό μπόι

Ο Καζαντζάκης εύστοχα επισήμανε ότι το μπόι του ανθρώπου που κουβαλάει μια ιδέα δίνει μπόι και στην ίδια την ιδέα. Για την Αριστερά, που ιστορικά ως ιδεολογία έχει βάναυσα κακοποιηθεί, δεν αρκούν πτερόεντα λόγια για να πιστοποιηθεί ότι κάποιος είναι αρκούντος ικανός για να την κουβαλήσει, ως ζώσα και καθημερινώς δρώσα ιδέα, μέσα του. Χρειάζεται ικανό ανάστημα, πολιτικό και ιδεολογικό, το οποίο ούτε εκβιάζεται ούτε επιβάλλεται ετσιθελικά. Υπάρχει όμως εν προκειμένω;