Ακολουθήστε με στο Facebook

19.05.2022

Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Σχολικός εκφοβισμός

Γ Λυκείου, Κριτήρια αξιολόγησης

Σχολικός εκφοβισμός

Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου

Κριτήριο Αξιολόγησης

του Κωνσταντίνου Μάντη

Κείμενο 1: Σχολικός εκφοβισμός
Η αντίληψη του Εαυτού για το άτομο είναι μια γενική έννοια που αναφέρεται στην αξιολόγηση της αξίας του και στην αυτοεκτίμησή του. Οι ποιότητες αυτές είναι πολύ σημαντικές, ιδιαίτερα στην εφηβεία, όταν τα παιδιά αποκτούν όλο και μεγαλύτερη δυσκολία να αντιληφθούν τη σχέση ανάμεσα στον ιδανικό και τον πραγματικό Εαυτό τους και επηρεάζονται στις εκτιμήσεις τους από την εικόνα που έχουν τα ίδια, αλλά και οι άλλοι για το άτομό τους. Το άτομο διαμορφώνει την αυτοαντίληψή του, κατά τη διάρκεια της σχολικής ηλικίας, αφ’ ενός από την εικόνα που έχει για την εξωτερική του εμφάνιση, και αφ’ ετέρου από τη δυνατότητα επίτευξης κοινωνικών και ακαδημαϊκών δραστηριοτήτων.
Οι αντικειμενικές και παρατηρήσιμες παράμετροι -που αφορούν την εξωτερική του εικόνα και που το καθιστούν ευάλωτο- είναι η απόκλιση από το επιθυμητό βάρος, τα προβλήματα ακοής, τα προβλήματα όρασης, οι ορθοσωμικές ανωμαλίες, το χαμηλό ανάστημα, τα δερματικά προβλήματα και η ετερότητα στη σεξουαλικότητα. Τα παραπάνω, μαζί με τις μαθησιακές δυσκολίες, που δεν αφορούν την εξωτερική εμφάνιση, και τις αναπηρίες σχετίζονται με αρνητική εικόνα Εαυτού, και άρα με χαμηλή αυτοεκτίμηση που σχετίζεται θετικά με τη θυματοποίηση.
Για την αντίληψη των μαθητών ο εκφοβισμός είναι, σε γενικές γραμμές, κάθε ανεπιθύμητη πράξη λεκτικής, φυσικής ή κοινωνικής/σχεσιακής επιθετικότητας. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται το φαινόμενο και το αναγνωρίζουν ανάλογα με την ηλικία τους, με τα μικρότερα παιδιά να εστιάζουν στη βασική διάκριση επιθετικών και μη επιθετικών συμπεριφορών, ενώ τα μεγαλύτερα παρατηρείται ότι έχουν μια πιο ξεκάθαρη άποψη για τις αποχρώσεις στην οριοθέτηση της έννοιας.
Ένας πρόσφατος ορισμός επανατοποθετώντας όλα τα κριτήρια υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων, ορίζει ως βασικά χαρακτηριστικά του φαινομένου α) τη στοχευμένη συμπεριφορά, β) την ανισορροπία δύναμης και γ) την πρόκληση βλάβης των θυμάτων. Αν και τυπικά είναι βασική η έννοια της επανάληψης, βλέπουμε ότι αναγνωρίζεται ως ικανή, αλλά όχι τόσο αναγκαία συνθήκη όσο είναι η στοχευμένη («goal oriented») -όχι απλά σκόπιμη (intentional)- εχθρική ενέργεια για τον εκφοβισμό. Με τον τρόπο αυτό δηλώνεται η στενή σύνδεση του φαινομένου με την προληπτική (proactive), παρά με την αντιδραστική (reactive) επιθετικότητα. Στον αναθεωρημένο αυτό ορισμό του σχολικού εκφοβισμού διαφαίνεται και η σημασία της ανισορροπίας δύναμης ως σημαντικό συστατικό στοιχείο του εκφοβισμού το οποίο διαχωρίζει τους θύτες από τα θύματα.
Η βίαιη, πάντως, και επιθετική συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται από τυχαιότητα, μεταξύ παιδιών ίδιας ή παρόμοιας δύναμης (ψυχικής ή σωματικής) και ίσως χωρίς σοβαρές συνέπειες για τα θύματα, δεν αποτελεί σχολικό εκφοβισμό. Αντίθετα, στον εκφοβισμό ως θύμα επιλέγεται το πιο αδύναμο παιδί και η αντίστοιχη συμπεριφορά εναντίον του είναι συστηματική και με σκοπό να επιβεβαιώσει τη δύναμη του θύτη. Επομένως, οι εμπλεκόμενες δυνάμεις δεν είναι ίσης ισχύος, γιατί ο εκφοβισμός αφορά σε «επίδειξη δύναμης μέσα από την επιθετικότητα και την κυριαρχία». Μάλιστα, σε πρόσφατη διερεύνηση ενός εθνικά αντιπροσωπευτικού δείγματος στις Η.Π.Α., οι μαθητές της πρώιμης και της όψιμης εφηβείας που αντιλαμβάνονταν τον δράστη ως έχοντα περισσότερη ισχύ, ανέφεραν ότι υποφέρουν από δυσμενέστερες επιπτώσεις (πχ κατάθλιψη, αυτοκτονικό ιδεασμό) σε σχέση με τα θύματα που δεν αντιλαμβάνονταν δυναμική ασυμμετρία.
Ο Olweus διαχωρίζει τον σχολικό εκφοβισμό από το παιγνιώδες «πείραγμα». Το «πείραγμα» εκδηλώνεται μεταξύ φίλων, δε στοχεύει, ούτε καταλήγει σε πρόκληση πόνου των άλλων και έχει ως πρόθεση τον αστεϊσμό και τη διασκέδαση αμφοτέρων των πλευρών. Παρόλα αυτά, παραδέχεται ότι το «πείραγμα» μετατρέπεται σε εκφοβισμό, όταν επαναλαμβάνεται με κακοήθεια, όταν προκαλεί δυσφορία στον αποδέκτη και χάνει το αρχικό του νόημα.
Κατά τον Olweus, στο πλαίσιο του σχολείου, ο εκφοβισμός εκφράζεται είτε με τη σωματική, είτε με τη λεκτική, είτε με την κοινωνική του μορφή.
Αλεξάνδρα Γκουλιάμα, Διαπολιτισμικές και σχολικές παράμετροι του σχολικού εκφοβισμού σε παιδιά δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ψυχολογικά χαρακτηριστικά τους, Διδακτορική Διατριβή, 2020
Κείμενο 2: Ντέμιαν

Πιστεύω πως το σφύριγμα του Κρόμερ θα με τρόμαζε ακόμα και σήμερα αν το άκουγα στα ξαφνικά. Δεν υπήρχε σκέψη, παιχνίδι ή απασχόληση που να μη διέκοπτε το σφύριγμά του, εκείνο το σφύριγμα που μ’ είχε κάνει σκλάβο του κι έγινε της μοίρας μου πεπρωμένο. Συχνά, τα γλυκά όλο χρώμα φθινοπωρινά απογεύματα πήγαινα στο μικρό αγαπημένο μας κήπο με τα λουλούδια και μια αλλόκοτη παρόρμηση μ’ έσπρωχνε να ξαναγυρίσω στα παιχνίδια του παλιού καιρού, τότε που ήμουνα μικρό αγόρι. Φανταζόμουν πως ήμουν μικρότερος, καλός, αθώος, ειλικρινής και προφυλαγμένος, όμως στο μέσο του παιχνιδιού το σφύριγμα του Κρόμερ, απαίσια τρομαχτικό, με ξάφνιαζε μ’ όλο που το περίμενα, αντηχούσε από κάπου εκεί διακόπτοντας τα παιχνίδια μου και γκρεμίζοντας τα όνειρά μου. Τότε έπρεπε να φύγω και ν’ ακολουθήσω τον βασανιστή μου σε συνοικίες φριχτές, να του δίνω αναφορά και να τον αφήνω να με βασανίζει για λεφτά. Η ιστορία εκείνη κράτησε μόνο μερικές εβδομάδες που ωστόσο μου φάνηκαν χρόνια, ολόκληρη αιωνιότητα. Σπάνια μπορούσα να εξοικονομήσω κάποιο κέρμα των πέντε πφένιχ ή κανένα ασημένιο νόμισμα που το ‘κλεβα από το τραπέζι της κουζίνας σαν άφηνε εκεί η Λίζα το καλάθι με τα ψώνια. Κάθε φορά δεχόμουνα την επίπληξη του Κρόμερ κι ένα σωρό περιφρονητικά λόγια για μένα. Εγώ ήμουν εκείνος που τον κορόιδευε, που τον στερούσε από τη νόμιμη περιουσία του! Τον έκλεβα, τον έκανα δυστυχισμένο! Λίγες φορές είχα νιώσει τόσο βασανισμένος, ποτέ άλλοτε τόσο απελπισμένος ή εξαρτημένος από κάποιον άλλον.
Καθώς πολλές φορές πήγαινα στο βασανιστή μου δίχως λεφτά, άρχισε να σκαρφίζεται άλλους τρόπους για να μη παιδεύει. Μ’ έβαζε να δουλεύω για λογαριασμό του. Τα διάφορα θελήματα που έπρεπε να κάνει για τον πατέρα του τα φόρτωνε τώρα σε μένα. Ή μου ζητούσε να πηδάω δέκα λεπτά στο ένα πόδι ή ακόμα να καρφιτσώνω παλιόχαρτα στα πανωφόρια των περαστικών. Τούτα τα μαρτύρια συνεχίζονταν πολλές νύχτες στον ύπνο μου, καθώς έπλεα στον ιδρώτα μετά από ‘να εφιάλτη.
Αρρώστησα. Οι εμετοί συνέχιζαν, κρύωνα εύκολα, μα τις νύχτες γινόμουν μούσκεμα στον ιδρώτα.Χέρμαν Έσσε, Ντέμιαν, Εκδόσεις γράμματα, 2000ΘΕΜΑ Α
Να παρουσιάσετε σε 70-80 λέξεις τα χαρακτηριστικά του σχολικού εκφοβισμού.
Μονάδες 15Στα χαρακτηριστικά του σχολικού εκφοβισμού εντάσσονται η στοχευμένη επιθετική συμπεριφορά, η ανισορροπία δύναμης μεταξύ θύτη και θύματος, καθώς και η πρόκληση βλάβης στο θύμα. Εκφοβισμό, άλλωστε, κατά την αντίληψη των μαθητών, αποτελεί κάθε επιθετική πράξη λεκτικής, φυσικής ή κοινωνικής μορφής. Μέσω της συστηματικής αυτής επιθετικής συμπεριφοράς απέναντι σε κάποιο αδύναμο παιδί ο θύτης επιχειρεί να επιβεβαιώσει τη δική του δύναμη. Εκφοβισμό μπορεί, πάντως, να αποτελέσει ακόμη και το απλό πείραγμα, αν γίνεται κατ’ επανάληψη και προκαλεί δυσφορία στο παιδί δέκτη.

ΘΕΜΑ Β
Β1Ένα από τα ζητούμενα στον επιστημονικό λόγο είναι η σαφήνεια και η ακρίβεια στη διατύπωση. Πώς επιδιώκεται η εκπλήρωση των ζητουμένων αυτών στην 1η παράγραφο;
Μονάδες 15

Η γράφουσα προκειμένου να πετύχει τη ζητούμενη σαφήνεια και ακρίβεια στη διατύπωση των παρουσιαζόμενων στοιχείων αξιοποιεί ορισμένες βοηθητικές επιλογές. Σε πρώτο επίπεδο ορίζει την έννοια της «αντίληψης του Εαυτού» επισημαίνοντας πως σχετίζεται με την αξιολόγηση της αξίας του, καθώς και με την αυτοεκτίμησή του. Ακολούθως διευκρινίζει τη σημασία που έχουν οι ποιότητες αυτές -η αξιολόγηση της αξίας τους και η αυτοεκτίμηση- σε μια ηλικιακή περίοδο, όπως είναι η εφηβεία, κατά την οποία τα παιδιά δυσκολεύονται να κατανοήσουν τη σύνδεση ανάμεσα στον ιδανικό και τον πραγματικό τους Εαυτό. Ενισχυτική ως προς την επίτευξη της σαφήνειας είναι και η επιλογή της γράφουσας να επιμερίζει σε ζεύγη επιμέρους παράγοντες («από την εικόνα που έχουν τα ίδια, αλλά και οι άλλοι για το άτομό τους», «αφ’ ενός από την εικόνα που έχει για την εξωτερική του εμφάνιση, και αφ’ ετέρου από τη δυνατότητα επίτευξης κοινωνικών και ακαδημαϊκών δραστηριοτήτων»).

Β2.αΠοια είναι η πρόθεση της γράφουσας στην 5η παράγραφο και πώς εξυπηρετείται με τους τρόπους οργάνωσης της παραγράφου; (μονάδες 9)

Η γράφουσα επιδιώκει να τονίσει πως στο πλαίσιο του σχολικού εκφοβισμού ο θύτης υπερέχει σε επίπεδο ισχύος έναντι του θύματος, με αποτέλεσμα αυτή η ασυμμετρία δύναμης να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο θύμα. Επιδιώκει, επίσης, να καθορίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια το τι συνιστά εκφοβισμό και τι όχι. Προκειμένου να διαχωρίσει την τυχαία επιθετική συμπεριφορά από τον σχολικό εκφοβισμό, ο οποίος διακρίνεται από συστηματικότητα και αναντιστοιχία ισχύος μεταξύ θύτη και θύματος αξιοποιεί τη σύγκριση-αντίθεση, επισημαίνοντας πως αν η βίαιη συμπεριφορά δεν είναι συστηματική και αν εντοπίζεται μεταξύ παιδιών ίδιας ή παρόμοιας δύναμης, δεν αποτελεί εκφοβισμό. Προκειμένου συνάμα να αναδείξει τις επιπτώσεις του εκφοβισμού, ο οποίος πραγματοποιείται από άτομα υπέρτερης σωματικής ή ψυχικής δύναμης, αξιοποιεί τα παραδείγματα και αποκαλύπτει τη δραματικότητα των συνεπειών (π.χ. κατάθλιψη, αυτοκτονικός ιδεασμός).

βΠοια είναι η λειτουργία του ασύνδετου σχήματος στη 2η παράγραφο; (μονάδες 6)
Μονάδες 15

Η γράφουσα αξιοποιεί το ασύνδετο σχήμα προκειμένου να παρουσιάσει τις παραμέτρους εκείνες που επηρεάζουν την αυτοαντίληψη και την αυτοεκτίμηση του ατόμου κατά τρόπο επιγραμματικό. Έτσι, με τη νοηματικά πυκνή αυτή καταγραφή ενισχύεται η πληροφοριακή διάσταση του κειμένου και κατατοπίζεται πιο αποτελεσματικά ο αναγνώστης.

Β3Με βάση την 4η παράγραφο να εξηγήσετε γιατί θεωρείται στενή η σύνδεση της προληπτικής επιθετικότητας με τον εκφοβισμό.
Μονάδες 10

Στο πλαίσιο του ορισμού που παραθέτει η γράφουσα για την έννοια του εκφοβισμού διαφαίνεται πως αναγκαία συνθήκη για να θεωρηθεί η βίαιη συμπεριφορά εκφοβισμός είναι το να αποτελεί αυτή στοχευμένη εχθρική ενέργεια· το θύμα, δηλαδή, να έχει εκ των προτέρων επιλεχθεί από τον θύτη. Υπ’ αυτό το πρίσμα ο εκφοβισμός συνιστά προληπτική επιθετικότητα -επιθετικότητα που ξεκινά χωρίς κάποια αφορμή, αλλά ως αποτέλεσμα προγενέστερου σχεδιασμού- και όχι αντιδραστική επιθετικότητα -επιθετικότητα που προκύπτει ως αντίδραση ή ως άμυνα σε κάποια επιθετική ενέργεια που δέχεται το άτομο. Ο εκφοβισμός, επομένως, συνιστά προληπτική επιθετικότητα, εφόσον ο θύτης έχει εκ των προτέρων επιλέξει ως θύμα ένα πιο αδύναμο άτομο, για να έχει την ευκαιρία να επιβεβαιώσει τη δική του υπεροχή δύναμης απέναντί του.

ΘΕΜΑ Γ
Να παρουσιάσετε τη συναισθηματική κατάσταση του νεαρού ήρωα, αξιοποιώντας τρεις κειμενικούς δείκτες. (150-200 λέξεις)
Μονάδες 15

Ο Ντέμιαν έχοντας πέσει θύμα της εκφοβιστικής τακτικής του Κρόμερ βρίσκεται σε διαρκή κατάσταση υπερέντασης και βιώνει έντονα συναισθήματα απόγνωσης, καθώς θεωρεί πως δεν μπορεί να γλιτώσει από τον «βασανιστή» του. Το συνθηματικό σφύριγμα του Κρόμερ, που αποτελεί το κάλεσμα στον Ντέμιαν για να τον ακολουθήσει, στοιχειώνει κυριολεκτικά τις σκέψεις και τη ζωή του νεαρού ήρωα, εφόσον σηματοδοτεί την απώλεια της ελευθερίας του, όπως εμφατικά δηλώνεται με τη χρήση μεταφορικού λόγου «μ’ είχε κάνει σκλάβο του κι έγινε της μοίρας μου πεπρωμένο». Κάθε προσπάθεια, άλλωστε, του Ντέμιαν να αισθανθεί ασφαλής και να επιστρέψει σε μια πρότερη εποχή αθωότητας κατέρρεε μόλις ακουγόταν το «απαίσια τρομαχτικό» εκείνο σφύριγμα. Παρά το γεγονός, μάλιστα, πως η κατάσταση αυτή κράτησε μόνο μερικές εβδομάδες, προκάλεσε τέτοια συναισθηματική οδύνη στον ήρωα, ώστε του φαινόταν πως διήρκησε πολύ περισσότερο, όπως το εκφράζει με σχήμα υπερβολής «μου φάνηκαν χρόνια, ολόκληρη αιωνιότητα». Η ένταση, άλλωστε, της οδύνης του ήρωα δηλώνεται με τη χρήση μετοχών «Λίγες φορές είχα νιώσει τόσο βασανισμένος, ποτέ άλλοτε τόσο απελπισμένος ή εξαρτημένος από κάποιον άλλον» και λαμβάνει ακόμη και τη μορφή σωματικής ασθένειας («Αρρώστησα. Οι εμετοί συνέχιζαν, κρύωνα εύκολα…»), γεγονός που φανερώνει πόσο βαθύ αντίκτυπο είχε στην ψυχολογική και σωματική του υγεία.
Ο φόβος, η απελπισία και τα τραυματικά βιώματα του νεαρού ήρωα αποτελούν μια κατάσταση που επαναλαμβάνεται συνεχώς -συχνά χωρίς να φανερώνεται- στη ζωή πολλών ατόμων νεαρής ηλικίας, ιδίως στο χώρο του σχολείου. Πρόκειται για μια κατάσταση που οφείλει να μας προβληματίζει και να μας κινητοποιεί, διότι είναι πραγματικά αδιανόητο να υπάρχουν γύρω μας παιδιά που βιώνουν τέτοιου είδους εμπειρίες.

ΘΕΜΑ Δ
Σε ένα άρθρο (350-400 λέξεις) να παρουσιάσετε τις μορφές που λαμβάνει ο σχολικός εκφοβισμός (σωματική, λεκτική και κοινωνική) και να εξηγήσετε γιατί το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα επιζήμιο για τους μαθητές-θύματα.
Μονάδες 30

Οι οδυνηρές εκφάνσεις του σχολικού εκφοβισμού

Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί ένα επώδυνο κοινωνικό φαινόμενο που απασχολεί συχνά την επικαιρότητα λόγω των ακραίων μορφών που λαμβάνει. Ακόμη, ωστόσο, κι όταν δεν γίνεται θέμα της επικαιρότητας, δεν παύει να προκαλεί σημαντική ψυχική και σωματική οδύνη σε πολλά παιδιά, τα οποία καταλήγουν να βιώνουν με φόβο τη σχολική πραγματικότητα. Οι εκφάνσεις του φαινομένου αυτού είναι ποικίλες, αλλά όλες έχουν κοινό παρονομαστή τη βιαιότητα που τις χαρακτηρίζει, όπως και τον ψυχικό τραυματισμό των θυμάτων.
Η πιο ανησυχητική έκφανση του σχολικού εκφοβισμού είναι η σωματική, εφόσον συχνά δεν περιορίζεται σε ήπιες μορφές σωματικής βίας, αλλά ξεπερνά τα όρια και οδηγεί σε επικίνδυνα σωματικά τραύματα. Είναι, συνάμα, η έκφανση που γίνεται ευκολότερα αντιληπτή λόγω ακριβώς των εμφανών τραυμάτων του θύματος. Οι θύτες καταφεύγουν σε αυτή τη μορφή του εκφοβισμού είτε γιατί συνιστά τον απλούστερο τρόπο να δείξουν την υπεροχή τους είτε γιατί επιδιώκουν να εκτονώσουν μέσω αυτής αισθήματα οργής, αγανάκτησης ή και θλίψης. Τα συναισθήματα αυτά, φυσικά, δεν έχουν σχέση με το εκάστοτε θύμα, αλλά είναι απότοκα δικών τους συγκρουσιακών ή άλλων επώδυνων βιωμάτων.
Άλλη συνηθισμένη έκφανση του σχολικού εκφοβισμού είναι η άσκηση λεκτικής βίας εις βάρος του θύματος. Οι θύτες τείνουν είτε να εξυβρίζουν το θύμα τους είτε να το απειλούν λεκτικά είτε να επιχειρούν τον εξευτελισμό του με χαρακτηρισμούς που θίγουν βαθύτατα την αξιοπρέπειά του. Πρόκειται για μια μορφή εκφοβισμού, η οποία δεν γίνεται πάντοτε έγκαιρα αντιληπτή, μιας και σε αντίθεση με τη σωματική βία, δεν προκαλεί ορατά τραύματα στο θύμα. Εύλογα, ωστόσο, αποτελεί δυνητικά εξίσου επικίνδυνη μορφή βίας, καθώς ενδέχεται να προκαλέσει τέτοιας έντασης αναστάτωση ή και ψυχική καταρράκωση του θύματος, ώστε να το εξωθήσει σε αυτοκαταστροφικές πράξεις.
Μια ακόμη μορφή του σχολικού εκφοβισμού είναι εκείνη που βασίζεται στον κοινωνικό αποκλεισμό του θύματος με απώτερο σκοπό να μην έχει τη δυνατότητα συναναστροφής με άλλα άτομα στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος. Η κοινωνική έκφανση του εκφοβισμού επιτυγχάνεται συχνά μέσω της διάδοσης κακόβουλων φημών για το θύμα, καθώς και με την ενεργή αποθάρρυνση των άλλων μαθητών να το συναναστρέφονται είτε με τη χρήση απειλών είτε με τη σκόπιμη γελοιοποίηση όσων το επιχειρούν. Αποτελεί, σαφώς, κι αυτή μια εξαιρετικά επώδυνη εμπειρία για το θύμα, εφόσον καταλήγει απομονωμένο και βιώνει έντονα αισθήματα απόρριψης και απαξίωσης.
Όπως είναι προφανές, όποια μορφή κι αν λάβει ο εκφοβισμός, επιφέρει σημαντική οδύνη στο θύμα, του προκαλεί συναισθήματα φόβου και κατάθλιψης, και συχνά το ωθεί στη σκέψη να βλάψει τον εαυτό του -ακόμη και να τερματίσει τη ζωή του- προκειμένου να γλιτώσει από ό,τι βιώνει ως αδιάκοπο μαρτύριο. Η απροθυμία, άλλωστε, του παιδιού που υφίσταται εκφοβισμό να παρακολουθήσει τα σχολικά μαθήματα αποτελεί σαφή ένδειξη του προβλήματος που αντιμετωπίζει.
Ο σχολικός εκφοβισμός συνιστά ένα φαινόμενο με επιπτώσεις που δεν μπορούν να παραγνωριστούν ή να θεωρηθούν διαχειρίσιμες, καθώς αφορούν άτομα μιας ιδιαίτερα ευαίσθητης ηλικίας και κατ’ επέκταση άτομα ευάλωτα ή επιρρεπή σε ακραίες αντιδράσεις. Γι’ αυτό κάθε γονιός, κάθε εκπαιδευτικός, αλλά και κάθε μαθητής οφείλει να βρίσκεται σε επαγρύπνηση και να παρεμβαίνει άμεσα.

Κριτήρια αξιολόγησης

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Η ευγένεια ως ένδειξη του πολιτισμού Απόσπασμα από άρθρο του Θεμιστοκλή Κατσαούνη, απόφοιτου ΕΑΠ, Τμήμα Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, 11/01/2020,...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα Ο δεσμός ανθρώπου-ζώου είναι ιδιαίτερα σημαντικός αφού τα κατοικίδια ζώα όχι μόνο παρέχουν...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κριτήρια επιλογής των θετών γονιών

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κριτήρια επιλογής των θετών γονιών

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κριτήρια επιλογής των θετών γονιών του Κωνσταντίνου Μάντη - Η ενημέρωση του παιδιού για το ζήτημα της υιοθεσίας Η συζήτηση για την υιοθεσία δεν διαφέρει από τη συζήτηση για άλλα σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν από κοινού οι...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων) του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» Τη σπρώχνουν στο έδαφος, της δίνουν άγρια χαστούκια, της τραβάνε τα μαλλιά, την κλωτσάνε. Τη χτυπάνε δύο και τρεις μαζί,...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τεχνητή νοημοσύνη, fake news & παραπληροφόρηση

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τεχνητή νοημοσύνη, fake news & παραπληροφόρηση

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Τεχνητή νοημοσύνη, fake news & παραπληροφόρηση του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη εκτοξεύει τα fake news αλλοιώνοντας όσα βλέπουμε γύρω μας Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μιμείται όλο και πιο...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο Το Kέντρο Εικονικής Περίθαλψης του νοσοκομείου Mercy στο Σεντ...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Ηθική της διάθεσης των μοσχευμάτων Το κείμενο του Αντώνη Αντωνιάδη έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό «Θέματα αναισθησιολογίας και εντατικής ιατρικής». Ουδείς θεωρεί...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ενεργός Πολιτειότητα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Ενεργός Πολιτειότητα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Ενεργός Πολιτειότητα του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Ενεργός Πολιτειότητα - Συμμετοχική αντίληψη της ενεργού ιδιότητας του πολίτη Η πολιτειότητα, είναι η ιδιότητα του να είναι κανείς πολίτης. Η ενεργός πολιτειότητα περιλαμβάνει την...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA;

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA;

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA; του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο I: Υγιή μωρά με «πειραγμένο» DNA; 1. Εάν ρωτήσετε οποιοδήποτε ζευγάρι που περιμένει παιδί τι εύχεται για το μωρό του, η πιθανότερη απάντησή του θα είναι:...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Προσωπική & Απρόσωπη Σύνταξη

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Προσωπική & Απρόσωπη Σύνταξη

Προσωπική & Απρόσωπη Σύνταξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου του Κωνσταντίνου Μάντη - Η επιλογή μεταξύ προσωπικής ή απρόσωπης σύνταξης στο πλαίσιο ενός μη λογοτεχνικού κειμένου συνιστά μια ενδιαφέρουσα γλωσσική επιλογή, υπό την έννοια πως ο γράφων έχει τη...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Η σημασιολογική λειτουργία των εγκλίσεων

Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Η σημασιολογική λειτουργία των εγκλίσεων

Η σημασιολογική λειτουργία των εγκλίσεων Έκθεση Γ΄ Λυκείου του Κωνσταντίνου Μάντη - Με τις εγκλίσεις δηλώνεται πώς θέλουμε να παρουσιάσουμε κάθε φορά αυτό που σημαίνει το ρήμα. Τροπικότητες ονομάζονται οι διάφορες σημασιολογικές λειτουργίες που εκφράζονται με τη...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Μια εκπαίδευση για την Ανθρωπότητα

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Μια εκπαίδευση για την Ανθρωπότητα

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Μια εκπαίδευση για την Ανθρωπότητα του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο I: Μια εκπαίδευση για την Ανθρωπότητα Εισαγωγικό σημείωμα Στην πραγματεία του "Περί Παιδαγωγικής" (1803) ο Ιμμάνουελ Καντ περιλαμβάνει μια σειρά...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Τα σύγχρονα μουσεία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Τα σύγχρονα μουσεία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Τα σύγχρονα μουσεία του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο I: Τα σύγχρονα μουσεία [1] Οι κοινωνικές, πολιτικές, επιστημονικές, επιστημολογικές και πολιτισμικές αλλαγές που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες κοινωνίες, κυρίως από τα...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Ο διάλογος –είτε προέρχεται από ένα πρόσωπο είτε από περισσότερα– ασκεί στην ψυχή του ακροατή έντονη παιδευτική επίδραση, όπως άλλωστε όλα τα...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Λέων Τολστόι «Τι είναι τέχνη»

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Λέων Τολστόι «Τι είναι τέχνη»

Λέων Τολστόι «Τι είναι τέχνη» Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Τι είναι τέχνη Ο Ρώσος συγγραφέας και στοχαστής Λέων Τολστόι (1828-1910) εξαπολύει στο βιβλίο αυτό μια δριμύτατη επίθεση κατά του...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Η θέση του πολιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η κοινοτική φιλοδοξία για μια κοινή πολιτιστική πολιτική Το κείμενο αποτελεί διασκευή, για τις...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Έμφυλη βία: Ορισμός, Αιτίες και Συνέπειες»

Ν. Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Έμφυλη βία: Ορισμός, Αιτίες και Συνέπειες»

Έμφυλη βία: Ορισμός, Αιτίες και Συνέπειες Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Το παρακάτω πληροφοριακό κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το δεύτερο κεφάλαιο του «Εκπαιδευτικού Εγχειριδίου για Ενδυνάμωση των Νέων για την Πρόληψη της Έμφυλης...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος

Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος

Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος Έκθεση Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο I: Γιατί είναι σκόπιμη η εξερεύνηση του Διαστήματος Ενίοτε μας τίθεται από το κοινό το ερώτημα «Γιατί να δαπανούμε χρόνο, προσπάθεια και χρήμα...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία;

Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία;

Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία; Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1 Γιατί να μαθαίνουμε ιστορία; Γιατί δεν αγαπάνε οι μαθητές την ιστορία; Οι απαντήσεις είναι γνωστές. Γιατί συνήθως πρέπει να τη μάθουν παπαγαλία,...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Έφηβοι στην πρίζα

Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Έφηβοι στην πρίζα

Έφηβοι στην πρίζα Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης του Κωνσταντίνου Μάντη - Κείμενο 1: Έφηβοι στην πρίζα 1.     Η γενιά των σημερινών εφήβων, την οποία οι κοινωνιολόγοι ονομάζουν Generation Z ή iGeneration, με το «i» να λειτουργεί για προφανείς...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Τα οφέλη της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τα ζώα

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Τα οφέλη της...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: «Τα παιδιά δεν πάνε καλά» (παραβατικότητα ανηλίκων)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου «Τα παιδιά δεν...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κοσμογονία στην ιατρική: Ο εικονικός γιατρός θα σας δεχθεί σε λίγο

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κοσμογονία στην...

Γ ΛυκείουΚριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου: Ο διάλογος και το χιούμορ στη διδασκαλία

Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Γ΄...

Αρθρογραφία

Αρθρογραφία
Ευρώπη: Κι όμως, ο ελέφαντας είναι στο δωμάτιο!
Ευρώπη: Κι όμως, ο ελέφαντας είναι στο δωμάτιο!

Ευρώπη: Κι όμως, ο ελέφαντας είναι στο δωμάτιο!

Τα μεγάλα ποσοστά αποχής αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη έχει πάψει να (φαίνεται πως) είναι ωφέλιμη στον πολίτη, ο οποίος δικαιολογημένα ενδεχομένως να θεωρεί ότι θεσμός της Ε.Ε. είναι πολιτικά άσαρκος, λιποβαρής και πιθανόν μη νομιμοποιημένος πια να εκπροσωπήσει και να διαχειριστεί τα ανθρώπινα συμφέροντά του.

Αρθρογραφία
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Η ελληνική κοινωνία δικαιούται να προβάλλει γόνιμα τους στόχους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να τους διεκδικήσει όχι τυπικά αλλά με συνέπεια και επάρκεια και να κατοχυρώσει το δικαίωμα τής ισότιμης συμμετοχής της στην ευρωπαϊκή πολιτική εμπειρία. Ούτε η ηλιθιότητα της «χαλαρής» ή τιμωρητικής ή κομματικής ψήφου χωρεί σε μια τόσο σημαντικά σοβαρή πολιτική υπόθεση ούτε βεβαίως η επιλογή υποψηφίων με βαρύνον κριτήριο επιλογής την αναγνωρισιμότητά τους.

Αρθρογραφία
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Οι Άγγλοι λένε ότι για να καταλάβεις κάποιον πρέπει να μπεις στα παπούτσια του. Ιδανικά, η ρήση αυτή των ιθαγενών της Γηραιάς Αλβιώνας θα μπορούσε να λειτουργήσει εξόχως αποδοτικά για την ελληνική κοινωνία αν οι πολιτικοί της μπορούσαν και ήθελαν πράγματι να μπουν ενσυνειδήτως στα παπούτσια των πολιτών της. Όμως, η εξαθλιωτική γεύση της σύγχρονης καθημερινότητας, την οποία εφιαλτικά βιώνει ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της χώρας μας, λειτουργεί αποτρεπτικά προς την υιοθέτηση αυτής της -πολιτικής- νοοτροπίας για τους αιρετούς άρχοντες, οι οποίοι προτιμούν τα δικά τους, ακριβά, περίτεχνα και άνετα υποδήματα!

ΑρθρογραφίαΤοπική Αυτοδιοίκηση
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Συμπληρώθηκαν ήδη εκατό ημέρες από την έναρξη της νέας αυτοδιοικητικής περιόδου και θα ήταν απολύτως αυτονόητο η πολιτική πρακτική να έχει δρασκελίσει και να έχει αφήσει πίσω της το κομμάτι εκείνο των αφηρημένων εντυπώσεων και των γενικόλογων κι ευφραντικών προεκλογικών υποσχέσεων και να έχει μετουσιωθεί σε ρεαλιστική καθημερινή πράξη. Οι εκατό ημέρες άλλωστε από την έναρξη κάθε καινούριας πολιτικής περιόδου δεν είναι ούτε ένα ασήμαντο ψυχολογικό όριο ούτε ένας αυθαίρετος χρονικός προσδιορισμός, αντιθέτως, φανερώνει εν τοις πράγμασι αφενός το επίπεδο της ουσιαστικής πολιτικής προετοιμασίας πριν την ανάληψη της εξουσίας και αφετέρου τη λειτουργική ετοιμότητα ανάληψης της πραγματικής διοικητικής ευθύνης.

Αρθρογραφία
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η Φύση, όποια τελικά κι αν είναι αυτή, δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία δεν είναι δυνατόν να εγκιβωτιστεί στα ασφυκτικά πλαίσια της ανθρώπινης αντίληψης με κανόνες μαθηματικούς ή θρησκευτικούς ή ακόμα και φιλοσοφικούς. Ως εκ τούτου, λόγω της -εκστατικής για τον άνθρωπο- αχρονικότητάς της δεν είναι δυνατόν να διαθέτει παγιωμένη συλλογιστική, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα, ώστε να καταστεί παραγωγός ηθικών κανόνων.