Ακολουθήστε με στο Facebook

13.09.2019

Ασήμαντοι άνθρωποι σε σημαντικές θέσεις

Αρθρογραφία

Στο εξαιρετικό του βιβλίο «Η άνοδος της ασημαντότητας» (εκδ. ΥΨΙΛΟΝ), ο Κορνήλιος Καστοριάδης γράφει και ερωτά: «[…] αν εξετάσουμε τη σημερινή κατάσταση, κατάσταση αποσύνθεσης και όχι κρίσης, κατάσταση αποσάθρωσης των δυτικών κοινωνιών, διαπιστώνουμε μια αντινομία πρώτου μεγέθους: Το απαιτούμενο είναι κολοσσιαίο, πάει πολύ μακριά –και οι άνθρωποι, τέτοιοι που είναι και τέτοιοι που αναπαράγονται συνεχώς από τις δυτικές κοινωνίες μα και από τις άλλες, βρίσκονται σε κολοσσιαία απόσταση από αυτό. Τι είναι το απαιτούμενο;[…]». Ποιο είναι λοιπόν αυτό ‘απαιτούμενο’ και τις πταίει που οι πολίτες των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών βρίσκονται σε κολοσσιαία απόσταση από αυτό; Αν και ασπαζόμαστε πλήρως την απάντηση που ο μεγάλος Έλληνας στοχαστής δίνει και κάθε αναγνώστης μπορεί να τη βρει στις σελίδες του βιβλίου που προαναφέραμε, θα προσπαθήσουμε, δεκαετίες μετά τις σκέψεις του Καστοριάδη, να παραθέσουμε και τις δικές μας σε μια προσπάθεια να εντάξουμε στη συλλογιστική μας τη σύγχρονη εποχή. Κι αν όλα μοιάζει πως αλλάζουν, ίσως καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως ίσως όλα μένουν ίδια τελικά!

Στον Ελλαδικό χώρο του εικοστού πρώτου αιώνα κι αφού παλέψαμε με υπαρκτά αλλά και τεχνηέντως εφευρεμένα φαντάσματα, από τις φούσκες του χρηματιστηρίου μέχρι τα μορφώματα των άκρων του πολιτικού συστήματος που ξεπήδησαν εν μια νυκτί για να μας σώσουν από τον κακό μας εαυτό, φτάσαμε στο σημείο εκείνο που επιτέλους κατανοήσαμε το αυτονόητο! Και ποιο είναι αυτό; Πως σ’ αυτή τη χώρα ο πολίτης πρέπει να ζει σαν άνθρωπος και ο άνθρωπος σαν πολίτης! Δεν είναι σχήμα λόγου ούτε εντυπωσιασμού αυτή μας η διατύπωση, θεωρούμε πως δίνει μια σαφή και ολοκληρωμένη απάντηση στο ερώτημα του Καστοριάδη σχετικά με το απαιτούμενο στην εποχή μας. Έχουμε κατά το παρελθόν αναφερθεί τόσο στον Άνθρωπο (Η εφεύρεση του Ανθρώπου – 10.7.2019 – https://thermoyiannis.gr/η-εφεύρεση-του-ανθρώπου/) όσο και στον Πολίτη (Όταν η Δημοκρατία χρωστά – 26.2.2019 – https://thermoyiannis.gr/όταν-η-δημοκρατία-χρωστά/) και στο πώς πρέπει ο άνθρωπος να υπάρχει μέσα στη συνείδησή του τόσο πάνω στον πλανήτη που ζει όσο και ως μέλος της κοινωνίας στην πόλη και τη χώρα που ζει. Οι άνθρωποι δεν είναι λαθραίοι σε αυτόν τον κόσμο. Ούτε οι πολίτες. Η απάτη των ιδεολογιών και των κοσμοθεωριών εκείνων που επιβάλουν παρωπίδες και μηδενική σκέψη οδήγησαν στη στρεβλή αντίληψη πως οι πολιτικοί και εν γένει οι κυβερνώντες των κοινωνιών ή οι κατέχοντες θέσεις ευθύνης κυριαρχούν στους πολίτες. Αυτή η ψευδαίσθηση της κυριαρχίας οδήγησε στην εφεύρεση της υπεροψίας και στην υιοθέτηση του θράσους κατά την άσκηση των εφήμερων καθηκόντων ενός ικανού αριθμού αυτών με αποτέλεσμα να γίνει κατορθωτός ο πολυπόθητος, εκ μέρους τους, διαχωρισμός του Ανθρώπου από τον Πολίτη. Τον πρώτο τον φόβισαν τον δεύτερο τον απενεργοποίησαν!

Το έτερο εφεύρημα, αυτό της δημοκρατίας δια αντιπροσώπου σε όλες τις μορφές διοίκησης, από την κεντρική μέχρι την αυτοδιοίκηση, έδρασε καταλυτικά στην περαιτέρω διεύρυνση του χάσματος που περιγράψαμε πιο πάνω, μεταξύ Ανθρώπου και Πολίτη. Έχουμε άραγε συνειδητοποιήσει πως κάθε φορά και χωρίς καμία εξαίρεση, μπροστά στις κάλπες ψηφίζουμε την αλλαγή; Εκείνη την ποθητή αλλαγή στο όνειρο και την προοπτική για το αύριο; Αλλαγή στα πρόσωπα που θα φέρουν στη ζωή μας κάτι καινούριο, αλλαγή στη νοοτροπία που θα αλλάξει τις παθογένειες; Κι όμως, αυτή η πολυπόθητη αλλαγή αρνείται πεισματικά να έρθει. Αρνείται και δεν ευθύνεται κανείς άλλος παρά εμείς οι ίδιοι που δεν είμαστε έτοιμοι ούτε να την υποδεχτούμε αλλά ούτε και να τη δεχτούμε ως τη δύναμη εκείνη που θα γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ του ποθητού και του εφικτού. Όλο αυτό, μαζί με το συρφετό μιας μερίδας στελεχών και διευθυντών της απέθαντης γραφειοκρατίας οδηγεί το τρένο σε ακόμα μεγαλύτερη απόσταση, σε κολοσσιαία απόσταση, όπως λέει ο Κορνήλιος Καστοριάδης, από το ζητούμενο. Από μια ευνοούμενη πολιτεία. Από μια πολιτεία που σέβεται τον πολίτη. Που αποδέχεται τη διαφορετικότητα και που δίνει ευκαιρίες σε όλους ανεξαιρέτως να αναπτύξουν τις ιδέες και το ταλέντο τους. Που αγαπάει τα παιδιά της. Που, τελικά, οδηγεί τον Άνθρωπο να ζει σαν Πολίτης και το αντίστροφο. Αλλά πού να βρει κανείς σήμερα ανθρώπους άξιους να κάνουν το όραμα τούτο αληθινό; Ουτοπική μεν μια αληθινή απάντηση στο ερώτημά μας κι απατηλές ίσως οι προσδοκίες για να πάψει πια να επικρατεί η ασημαντότητα. Και δυστυχώς, φτάσαμε τη χώρα -που παρακαλεί ο ποιητής να μην την λησμονούμε- σε σημείο που, απ’ ό,τι φαίνεται ούτε η Πανδώρα και το ερμητικά κλειστό της κουτί να μην μπορεί να σώσει. Χαλάσαμε ακόμα και την ύλη της Ελπίδας!

Αχ, χελιδόνι μου, πώς να πετάξεις

σ’ αυτόν τον μαύρο τον ουρανό…

Από το άρθρο

Στον Ελλαδικό χώρο του εικοστού πρώτου αιώνα κι αφού παλέψαμε με υπαρκτά αλλά και τεχνηέντως εφευρεμένα φαντάσματα, από τις φούσκες του χρηματιστηρίου μέχρι τα μορφώματα των άκρων του πολιτικού συστήματος που ξεπήδησαν εν μια νυκτί για να μας σώσουν από τον κακό μας εαυτό, φτάσαμε στο σημείο εκείνο που επιτέλους κατανοήσαμε το αυτονόητο! Και ποιο είναι αυτό; Πως σ’ αυτή τη χώρα ο πολίτης πρέπει να ζει σαν άνθρωπος και ο άνθρωπος σαν πολίτης!

Διαβάστε κι αυτά

Αρθρογραφία
Ευρώπη: Κι όμως, ο ελέφαντας είναι στο δωμάτιο!
Ευρώπη: Κι όμως, ο ελέφαντας είναι στο δωμάτιο!

Ευρώπη: Κι όμως, ο ελέφαντας είναι στο δωμάτιο!

Τα μεγάλα ποσοστά αποχής αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη έχει πάψει να (φαίνεται πως) είναι ωφέλιμη στον πολίτη, ο οποίος δικαιολογημένα ενδεχομένως να θεωρεί ότι θεσμός της Ε.Ε. είναι πολιτικά άσαρκος, λιποβαρής και πιθανόν μη νομιμοποιημένος πια να εκπροσωπήσει και να διαχειριστεί τα ανθρώπινα συμφέροντά του.

Αρθρογραφία
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!
Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Ευρωεκλογές: Εξ εθισμού αδιάφοροι στα σημαντικά!

Η ελληνική κοινωνία δικαιούται να προβάλλει γόνιμα τους στόχους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να τους διεκδικήσει όχι τυπικά αλλά με συνέπεια και επάρκεια και να κατοχυρώσει το δικαίωμα τής ισότιμης συμμετοχής της στην ευρωπαϊκή πολιτική εμπειρία. Ούτε η ηλιθιότητα της «χαλαρής» ή τιμωρητικής ή κομματικής ψήφου χωρεί σε μια τόσο σημαντικά σοβαρή πολιτική υπόθεση ούτε βεβαίως η επιλογή υποψηφίων με βαρύνον κριτήριο επιλογής την αναγνωρισιμότητά τους.

Αρθρογραφία
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!
Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που νομίζει ότι είναι Αριστερή!

Οι Άγγλοι λένε ότι για να καταλάβεις κάποιον πρέπει να μπεις στα παπούτσια του. Ιδανικά, η ρήση αυτή των ιθαγενών της Γηραιάς Αλβιώνας θα μπορούσε να λειτουργήσει εξόχως αποδοτικά για την ελληνική κοινωνία αν οι πολιτικοί της μπορούσαν και ήθελαν πράγματι να μπουν ενσυνειδήτως στα παπούτσια των πολιτών της. Όμως, η εξαθλιωτική γεύση της σύγχρονης καθημερινότητας, την οποία εφιαλτικά βιώνει ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της χώρας μας, λειτουργεί αποτρεπτικά προς την υιοθέτηση αυτής της -πολιτικής- νοοτροπίας για τους αιρετούς άρχοντες, οι οποίοι προτιμούν τα δικά τους, ακριβά, περίτεχνα και άνετα υποδήματα!

ΑρθρογραφίαΤοπική Αυτοδιοίκηση
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;
Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Βρίσκεται η Λαμία σε τροχιά ανάπτυξης;

Συμπληρώθηκαν ήδη εκατό ημέρες από την έναρξη της νέας αυτοδιοικητικής περιόδου και θα ήταν απολύτως αυτονόητο η πολιτική πρακτική να έχει δρασκελίσει και να έχει αφήσει πίσω της το κομμάτι εκείνο των αφηρημένων εντυπώσεων και των γενικόλογων κι ευφραντικών προεκλογικών υποσχέσεων και να έχει μετουσιωθεί σε ρεαλιστική καθημερινή πράξη. Οι εκατό ημέρες άλλωστε από την έναρξη κάθε καινούριας πολιτικής περιόδου δεν είναι ούτε ένα ασήμαντο ψυχολογικό όριο ούτε ένας αυθαίρετος χρονικός προσδιορισμός, αντιθέτως, φανερώνει εν τοις πράγμασι αφενός το επίπεδο της ουσιαστικής πολιτικής προετοιμασίας πριν την ανάληψη της εξουσίας και αφετέρου τη λειτουργική ετοιμότητα ανάληψης της πραγματικής διοικητικής ευθύνης.

Αρθρογραφία
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου
Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η ουσία της Φύσης απέναντι στην αλήθεια του ανθρώπου

Η Φύση, όποια τελικά κι αν είναι αυτή, δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία δεν είναι δυνατόν να εγκιβωτιστεί στα ασφυκτικά πλαίσια της ανθρώπινης αντίληψης με κανόνες μαθηματικούς ή θρησκευτικούς ή ακόμα και φιλοσοφικούς. Ως εκ τούτου, λόγω της -εκστατικής για τον άνθρωπο- αχρονικότητάς της δεν είναι δυνατόν να διαθέτει παγιωμένη συλλογιστική, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα, ώστε να καταστεί παραγωγός ηθικών κανόνων.